BİST

1.409,56

%-0,15

Dolar

9,2611

%0,91

Euro

10,7467

%0,69

Altın

526,3910

%-0,72

Türk Milliyetçiliği -1-
31.01.2021 14:33
Küreselleşme ile milliyetçiliğin aşılacağı, başka bir evreye geçileceği düşünülüyordu, öyle olmadı, milliyetçilik hala gücünü korumaya devam ediyor, aşılacağına dair bir belirti de yok. Çünkü milliyetçilik dünyanın tarihsel gelişiminin bir sonucu olarak ortaya çıktı, onu var eden tarihi ve sosyolojik şartlar varlığını sürdürüyor.

Bu demektir ki, daha uzun yıllar milliyetçilikle birlikte yaşamaya devam edeceğiz. 21.yüzyılda nasıl bir milliyetçilik sorusu bu bakımdan büyük önem taşıyor, ama önce milliyetçiliğin tarihi ve anlamı üzerinde durmakta fayda var.

Milliyetçiliğin Fransız İhtilalinin bir sonucu olduğuna dair neredeyse bir konsensüs var:İhtilal, yeni bir ideoloji, yeni bir toplum biçimi, yeni bir devlet şekli getirmiştir. Getirdiği ideoloji milliyetçilik, toplum biçimi millet, devlet şekli ise ulus/milli devlettir. 1789 İnsan ve Vatandaşlık Hakları Beyannamesi'nde "Her türlü hakimiyetin kaynağının yalnızca ulus olduğu ve hiç bir makam ve kişinin kaynağını ulustan almayan bir yetkiyi kullanamayacağı" belirtilmiştir. Milleti her türlü yetki kullanımının meşrulaştırıcı kaynağı haline getiren bu ölçü, İhtilalden sonra çok milletli imparatorlukların yerini giderek milli devletlere bırakmasının çıkış noktası olmuş, ihtilalle milliyetçilik arasında kurulan ilişkiyi doğrulamıştır.

Bizde bazı çevrelerin Fransız ihtilaline düşmanca yaklaşımlarının arkasında İmparatorluğun dağılması ile Fransız İhtilali arasında kurdukları ilişki vardır. Bu ilişkilendirmenin doğru yanları vardır ama bir başka doğru da toplumsal değişmelerin, tarihi akışın, Fransız İhtilalini hazırladığının gözden kaçırılmasıdır. Tarihi ve sosyolojik değişim bu ihtilali hazırlamış, ihtilalin ortaya çıkardığı yeni fikir ve düzen de çok milletli imparatorlukların sonunu getirmiştir. Milliyetçiliğin doğum günü Fransız İhtilali olsa da, insanlığın bu fikirlere hamile kalması daha önceye dayanmaktadır. Milliyetçilikle ilgili değerlendirmelerde bu gerçeğin dikkate alınması ve hiç bir devrimin öncesiz olmadığı ve öncesi dikkate alınmadan anlaşılamayacağı gözden ırak tutulmamalıdır.

Milliyetçiliğin doğum günü Fransız İhtilali olmasına rağmen, ete kemiğe bürünerek sahne alması, kuvveden fiile çıkması daha çok Sanayi Devrimi ve Matbuat teknolojisinin yaygınlaşması ile ilgilidir.Milliyetçilik standart bir kültürü, homojenleşmeyi öngörür.Matbuat ve Sanayi devriminin yarattığı ilişki biçimi insan topluluklarını birbirine yaklaştırarak kolektif bir bilincin oluşmasını, ortak duygular geliştirmesini kolaylaştırmıştır.Her gün ülkenin en ücra köşelerine yayılan gazeteler, kitaplar, aynı fabrikalarda, işyerlerinde toplanan insanların içiçeliği milliyetçiliğin en önemli zemini olmuştur. Milliyetçilik kuramları arasındaki farklılık da burada -milletin oluşumu ile ilgili- görüşlerde ortaya çıkmaktadır. Gelner ve B.Andersen gibi düşünürler, milleti bir inşa, tahayyül edilen siyasal bir topluluk milliyetçiliği de bunun aracı olarak tanımlarken, ilkçiler olarak bilinen diğer bazıları ise, milletin evvelden beri var olduğunu modernizmin var olmayan bir şeye ivme kazandırmadığını, ancak var olan bir şeyi belirginleştirerek mümkün hale getirdiğini savunurlar.Bu tez milliyetçiliğe uyuyan bir toplumu uyandırma işlevi yüklemektedir. Modernciler etnik kimliği yok sayarlarken, ilkçiler etnik kimliğin önemini öne çıkarırlar. Bu iki görüşten farklı olarak, bu iki görüşü birleştiren üçüncü bir görüş de, Smith'in etno-sembolizmidir. Smith, milletin ancak hakim ve baskın bir etni üzerine inşa edilebileceğini söyleyerek ilkçilerle modernistlerin görüşlerini birleştirmiştir. Devletlerin çoğunun hakim bir etni tarafından kurulması Smith'in görüşlerini doğrulamaktadır.

Bu kısa tarihçeden sonra milliyetçiliğin mana ve muhtevası için bir şeyler söyleyebiliriz.Milliyetçilik en özet ifadeyle, milleti ilgi odağı haline getiren, millet ve onun devletini oluşturmayı hedefleyen bir doktrindir. Milliyetçiliği ortaya çıkaran da budur, millet ve onun devletini kurmak...Ortak noktası millet olan daha farklı tanımlar da vardır: millet olma bilinci, duygudaşlık, etnik bilincin son aşaması,asabiyenin en üst biçimi bunlardan bazılarıdır. Milliyetçilik, millet kurucu yönüyle kültürel, devlet kurucu yönüyle siyasal bir doktrindir. Etkisinin büyüklüğü de iki kanatlı -siyasal/kültürel-olması ile ilgilidir. Bu tanımdan hareketle şu sonuca varmak mümkündür; milliyetçilik yapan her toplumsal birim, devletini kurmuşsa dağınık toplulukları bir araya getirerek bütünleştirmeyi hedeflemekte, devletini kuramamışsa devlet veya devlet benzeri bir siyasi egemenlik alanı isteyerek ayrışmayı amaçlamaktadır. Smith'in milliyetçilikleri devlet kuranlar- kuramayanlar şeklindeki tasnifi de bu merkezdedir. Smith, devlet kurmuş milliyetçiliklerin bütünleştirici, kuramamış olanların ayrılıkçı olduğunu söylemektedir ki, 20. ve 21. yüzyıla damga vuran etnik kalkışmalar bu tespitin haklılığını ortaya koymaktadır.

Not: Gelecek yazı Türk Milliyetçiliği

İrfan SÖNMEZ

  • Askeri Sefere Çıkınca Rotamız Onunladır
  • Hitler Ne Öğretti?
  • Din, Siyasete Alet Oldu
  • Din, Siyasete Alet Oldu
  • Trump Sadece Suriye'yi Vurmadı
  • SİYASİ FARKLAR KARDEŞLİĞİMİZİN ÖNÜNE GEÇMEMELİ...
  • Nefret, Korkakların Dilidir
  • Partilerde Adalet
  • Hükümetten Korku Stratejisi
  • İdam
  • Adalet ve Demokrasi Arayışı
  • Toplumun Vicdani Duygusu
  • Yerel Seçimler
  • Dolmabahçe Kadrosu Hazır Kıta Bekliyor
  • Yeni Bir Yıl
  • Ahlak ve Müslüman
  • Yanlışı Savunmak
  • Seçime Doğru
  • Korku Siyaseti
  • İslam'ı Şirkten Kurtarmak
  • Nurettin Soyer Şimdi Mi Akıllara Geldi?
  • Türkeş Anısı ve Siyaset
  • YSK ve Cumhurbaşkanlığı Sorunu
  • YSK ve Cumhurbaşkanlığı Sorunu
  • İslamda Aile ve Tek Adam Yönetimi
  • Emevi İslamı
  • Apo'nun Mektupu ve Beka Söylemleri
  • Siyasi Çürüme
  • HDP ve 19 Mayıs
  • Bozuk Yargı
  • Müslümanların İslamofobisi
  • AKP'den İmamoğlu'na Büyük Hediye
  • Seçimde Her Yol Mübah Mı?
  • 15 Temmuz, Gerçek ve Mağdurlar
  • Suriyeli Meselesi
  • AYM Kararı'nın Ölçüsü
  • Devletin Adaleti
  • Milliyetçilik
  • Sessiz Milliyetçi Olmaz!
  • Malazgirt'ten Bay Kemal'e
  • Kemal Tahir'i Anlamak
  • Kolombiya-Farc Barışı Nasıl Başarıldı?
  • Suriye'ye Neden Müdahale Ettik?
  • Darbe Üzerinden Din Düşmanlığı
  • Yeni Bir Çözüm Süreci Mi?
  • 12 Eylül'ü Anlamak
  • Silah Bırakma Süreci
  • Yargı Reformu
  • Siyaset Dili ve Ahlağı
  • Dinin Siyasete Alet Edilmesi
  • Milli Sorumluluk
  • Münbiç Belirsizliği ve Ümmet Kavramı
  • HDP'ye Kayyum ve Hazine Yardımı
  • DEAŞ, El Kaide ve Sapkın Din Anlayışı
  • Din Muhasebesi ve Yorumu
  • Farklı Dillerde Eğitim
  • Hiçbir Günahkar Başkasının Günahını Yüklenmez
  • İslam Davası
  • CHP'ye Kumpas Mı Var?
  • Milliyetsiz İslam Telkinleri
  • Türkçe Eğitim
  • Siyasal Zafiyet, Sistem Krizi Doğurdu
  • İktidar İçin Her şey Daha da Zorlaşacak
  • Vatandaşlık Bağı ile Devletin Doğru Yönetilmesi
  • Korku Siyaseti
  • Dini Siyasete Feda Etmek
  • Otokrasi ve Demokrasinin Dili
  • Siyasetin Dine Etkisi
  • Savaş Halini İktidarın Devamı İçin Kullanmak
  • Elazığ/Malatya Depremi
  • BOP Uykusu
  • Türkiye'ye Yapılan Operasyonu İdrak Etme
  • Yanlış Siyasetin Sonucu
  • Kazanan Kim, Kaybeden Kim?
  • Milliyetçilik Kontrolü
  • Milliyetçilik Kimlerin Kontrolünde
  • Milliyetçilik Kimlerin Kontrolünde
  • Milliyetçilik Kimlerin Kontrolünde
  • En Büyük İntikam, Affetmektir
  • Selefi Akımlar
  • Vicdanı Olanı Affetmek İyiliktir
  • Kutsallarımız ve Komplekslerimiz
  • Demokrasi Dışı Siyaset Otoriter Rejime Kapı Aralar
  • İçimizdeki Haririler
  • Darbelere Gerçekçi Çözüm
  • Milliyetçiliğin Nefret Dili
  • HDP ile Görüşmek
  • Din, Ahlak ve Milliyetçilik İstismarı
  • Dinle Özdeşleşen Siyaset Sosyal Barışı Yıkar!
  • Ankara'da Öldürülen Genç Üzerinden Provokasyon
  • Dini Değerler Üzerinden Siyaset
  • Kuzey Irak'taki Bölgesel Sorunlara Bakış
  • Dünya Adalete Mecburdur
  • Siyasetin Bütünleştirici Olması
  • Etnik Baro Etnik Hukuk Anlayışına Yol Açar!
  • Hapishanelerin Hazin Hali
  • Ayasofya-Lozan
  • İstanbul Sözleşmesi ve Ahlaki Çözüm
  • İnce'nin Politikası
  • 30 Ağustos Zaferi ve Malazgirt Zaferi
  • Ülkenin Sahipsizleri: Türk Milliyetçileri
  • Dünü Tartışıp Bugünü Unutmayalım
  • Tasavvuf Terbiyesi
  • Medyada Demirtaş Hissiyatı
  • Irkçılık, Kan Bağı ve Türklük
  • Suçlular Arasında da Adalet Olmalı
  • Muhalefetsiz Siyaset Olur Mu?
  • Öcalan Üzerinden Yeni Oyun
  • Siyasetin Karmaşası
  • Cumhuriyet'in Asıl Koruyucuları Müslümanlar Olmalı
  • Merhamet ve İnsanlık
  • ABD Seçimleri ve Türkiye Kaderi
  • Sorumlu Kim?
  • Dilin İzahı
  • Reform Değil Siyasi Değişim Gerekli
  • Slogan Milliyetçiliği
  • Milliyetçilik
  • Kurum İnsanı ve Dava İnsanı
  • Milli Şuur Sloganla Olmaz
  • Kabuğunu Kıran ve Kıramayan Ülkeler
  • HDP'yi Kapatmak Mı?
  • Demokrasinin Varlığı Bağımsız Bir Yargının Varlığına Bağlıdır
  • Emaneti Liyakat Ehline Vermek
  • Hiç Çakmak Bir Kişiye Verilir Mi?
  • Dönemin Değerleri
  • Kültürün Dinleşmesi ya da Dinin Kültürleşmesi
  • Akıl Hayat ve Din İlişkisi
  • Kılıçarslan'ın Mezarını Bulan Ülkücü Yürekler
  • Türk Milliyetçiliğini İtibarsızlaştırma
  • Türk Milliyetçiliği -1-
  • Türk Milliyetçiliği -2-
  • Öcalan'la Aynı Çizgiye Gelip Milliyetçilik Yapanlar !
  • Necip Fazıl Tipi Siyaset
  • En Etkili Yol: Toplumsal Bütünleşme
  • Türk Milliyetçiliği -3-
  • Demokrasi Özgürlüğü
  • Siyasetin Denetimi ve Aklı
  • 28 Şubat'ı Neden Yazmadım
  • Hükümet Sistemi ve Siyasi Parçalanma
  • Kürsüleri Kirletmeyin!
  • Andımız Krizi ve Yargının Bitişi
  • Reddettikleri Millet Değil, Türklüktür
  • Alkol Yasağı
  • HDP'yi Bir Dünya Anladı Ama Bizim Bazı Kürt Kardeşlerimiz Anlamadı
  • Ceza Hukuku ve Din
  • Müslüman Zalim Ayrımı Yapmaz!
  • Kral Çıplak
  • Ülkenin İhtiyacı: Temiz Toplum, Ahlaklı Siyaset
  • Yolsuzluğu Kapatan Kutsal El
  • Ey Muhalefet! İşiniz Çok Zor!
  • Camide Kin Değil Din Görmek Gerek
  • Fıkhı Siyasette Kullanmak
  • Bilinen Sırlar
  • Kalem Düşüncenin Namusudur
  • İki Büyük Sorun
  • Siyasette 15 Temmuz Dizaynı
  • HDP İl Binasına Yapılan Saldırıyı Okumak
  • Emevilik Halen İçimizde
  • Muhtaç Olduğumuz Milliyetçilik
  • Taliban ve Işid Arasındaki Zihinsel Kodlar
  • HDP/PKK Faşizmi
  • Seçim Barajı Neden Düştü?
  • Cumhurbaşkanı'nın Attığı Yem
  • Rüşveti Besleyenler
  • Sorunları Etkinleştirmek Ayrışmaya Kapı Aralar
  • Yerelleşme nereye götürür ?
  • İktidara Özeleştiri