BİST

1.409,56

%-0,15

Dolar

9,2611

%0,91

Euro

10,7467

%0,69

Altın

526,3910

%-0,72

Taliban ve Işid Arasındaki Zihinsel Kodlar
29.08.2021 21:27

Bir hareketi anlamanın yolu zihinsel kodlarını çözmekten geçer. Bu da ciddi bir çaba ister.



Taliban, hep yaptıkları üzerinden değerlendirildi. Kanlı eylemleri, insanlık dışı uygulamaları onu tanımlamanın biricik ölçüsü olarak kullanıldı.



Elbette hiç bir hareket eylemlerinden bağımsız değerlendirilemez. Fakat aslolan o eylemlerin zihinsel arka planıdır.



Dünyada kendini Müslüman veya İslamcı olarak tanıtan birçok topluluk ve grup var. Niçin bazı İslami gruplar son derece barışçı, medeni bir din anlayışına sahipken, diğer bazıları İslam'ı  bir savaş ve şiddet aracı haline getiriyorlar?



Niçin bu tip örgütler daha çok işgal görmüş ve otorite boşluğunun oluştuğu topraklarda vücut buluyor?



Şiddet sadece sakat bir din anlayışından mı besleniyor, yoksa dış müdahaleler karşısında dinin seferber edici gücünden yararlanmak için mi bu kisveye bürünüyor?



Soruları çoğaltmak mümkün.



Ancak son yıllarda ortaya çıkan ve İslam etiketi ile toplumsal meşruiyet arayan örgütler incelendiğinde neredeyse tamamının işgal görmüş ülkelerde ortaya çıktığı görülecektir.



Afganistan yakın geçmişte önce Rus işgali, ardından NATO bayrağı altında ABD işgali görmüş bir ülke. İşgal önce mücahitleri doğurdu, Sovyetlerin çekilmesinden sonra mücahitler ortak buluşma noktaları oluşturamadıkları için kabileciliğe döndüler. Onların kötü yönetimine duyulan tepkiler Taliban'ın geliştiği zemin oldu.



IŞİD, ABD'nin Irak ve Suriye'ye müdahalesinden sonra oluşan otorite boşluğundan ortaya çıktı.



Bu iki örgütün ortaya çıkışında yabancı işgalinin doğurduğu tepkilerin önemli payı vardır. Kimliklerini işgal altında edinenlerin din anlayışlarının da düşmanı yani işgalciyi merkez alarak oluşacağı bir gerçektir. Düşmana göre(onu hedef alan) bir din, tabiatı gereği şiddete eğilimli olacaktır.Bu tip örgütlerde sadece işgalci düşman olarak görülmez, işgale tepki vermeyen, susan, örgüte destek olmayanlar da işgalci gibi görülürler.



Ancak bu psikolojik ögeden daha önemli olan eğitimdir.Sovyet işgalinden sonra Pakistan'a göçen birçok Afgan mülteci burada Cemiyet-i Ulema-ı İslam'ın medreselerine sığındı.  Bu cemiyet, gençlerin yeme, içme, barınma ihtiyaçlarını karşıladı. Onlara Selefi/Vehhabi  ve Peştun kabileciliği eksenli bir eğitim verdi. Öyle ki,1970 yılında 900 olan medrese sayısı, Rus işgalinden sonra 1988'de 8 bine, öğrenci sayısı ise  25 binden 500 bine çıkmıştır. Bugün bu rakam çok daha yüksektir.



Burada verilen eğitimle İslam tek yorumlu bir din olarak tanıtılmış, her türlü farklılık küfür olarak telakki edilmiştir.Bu yaklaşıma bağlı olarak farklı İslami grupların yayınları mesela İhvanı Müslimin'in yayınları ile Mevdudi'nin kitapları yasaklanmıştır. Medreselerde her türlü resmi denetimden uzak verilen eğitim, yaşadığı çağın  değerleriyle çatışan bir insan tipi doğurmuştur. 70'li yılların Afgan insanından ayrılan Taliban, daha çok bu medreselerin bir üretimidir.



Aynı durum IŞİD ve diğer Selefi yapılar için de geçerlidir.Kayıt dışı veya merdiven altı eğitimle genel kütleden ayrı bir disipline tabi tutulan bu insanlar, neticede hem insana, hem de yaşadıkları coğrafyanın değerlerine yabancılaşmışlardır. Bu, eğitimin, insan davranışlarını ve zihinsel dünyasını belirlemede ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.Eğitim tekelini kaybeden ülkeler uluslaşamadıkları gibi, farklı eğitim biçimlerine yol vererek birbirine hasım toplumsal kategoriler, sosyal kabileler oluşmasına da zemin hazırlamışlardır. Eğitim tekelini kaybeden bir devlet, millet olma imkanını da kaybeder.Zira her eğitim biçimi farklı bir insan tipi doğurur.Taliban,IŞİD ve diğer örgütlerin bize öğrettikleri en önemli şey, tevhid-i tedrisatın ne kadar önemli ve gerekli olduğudur.



Kısacası, dış müdahale, işgal, kültürel ve zamansal farklılıkları yok sayan tek yorumlu din anlayışı, kayıt dışı eğitim,dinin dönemsel/tarihsel uygulamalarını bütün zamanlara teşmil etmek,dini yaşamı bir gönül işi olarak görmek yerine bir zorunluluk olarak görmek, takvayı yasakçılıkla, cihadı çok öldürmekle karıştırmak bu tip örgütlerin zihinsel kodlarını şekillendiren unsurlar olarak sayılabilir.


İrfan SÖNMEZ

  • Askeri Sefere Çıkınca Rotamız Onunladır
  • Hitler Ne Öğretti?
  • Din, Siyasete Alet Oldu
  • Din, Siyasete Alet Oldu
  • Trump Sadece Suriye'yi Vurmadı
  • SİYASİ FARKLAR KARDEŞLİĞİMİZİN ÖNÜNE GEÇMEMELİ...
  • Nefret, Korkakların Dilidir
  • Partilerde Adalet
  • Hükümetten Korku Stratejisi
  • İdam
  • Adalet ve Demokrasi Arayışı
  • Toplumun Vicdani Duygusu
  • Yerel Seçimler
  • Dolmabahçe Kadrosu Hazır Kıta Bekliyor
  • Yeni Bir Yıl
  • Ahlak ve Müslüman
  • Yanlışı Savunmak
  • Seçime Doğru
  • Korku Siyaseti
  • İslam'ı Şirkten Kurtarmak
  • Nurettin Soyer Şimdi Mi Akıllara Geldi?
  • Türkeş Anısı ve Siyaset
  • YSK ve Cumhurbaşkanlığı Sorunu
  • YSK ve Cumhurbaşkanlığı Sorunu
  • İslamda Aile ve Tek Adam Yönetimi
  • Emevi İslamı
  • Apo'nun Mektupu ve Beka Söylemleri
  • Siyasi Çürüme
  • HDP ve 19 Mayıs
  • Bozuk Yargı
  • Müslümanların İslamofobisi
  • AKP'den İmamoğlu'na Büyük Hediye
  • Seçimde Her Yol Mübah Mı?
  • 15 Temmuz, Gerçek ve Mağdurlar
  • Suriyeli Meselesi
  • AYM Kararı'nın Ölçüsü
  • Devletin Adaleti
  • Milliyetçilik
  • Sessiz Milliyetçi Olmaz!
  • Malazgirt'ten Bay Kemal'e
  • Kemal Tahir'i Anlamak
  • Kolombiya-Farc Barışı Nasıl Başarıldı?
  • Suriye'ye Neden Müdahale Ettik?
  • Darbe Üzerinden Din Düşmanlığı
  • Yeni Bir Çözüm Süreci Mi?
  • 12 Eylül'ü Anlamak
  • Silah Bırakma Süreci
  • Yargı Reformu
  • Siyaset Dili ve Ahlağı
  • Dinin Siyasete Alet Edilmesi
  • Milli Sorumluluk
  • Münbiç Belirsizliği ve Ümmet Kavramı
  • HDP'ye Kayyum ve Hazine Yardımı
  • DEAŞ, El Kaide ve Sapkın Din Anlayışı
  • Din Muhasebesi ve Yorumu
  • Farklı Dillerde Eğitim
  • Hiçbir Günahkar Başkasının Günahını Yüklenmez
  • İslam Davası
  • CHP'ye Kumpas Mı Var?
  • Milliyetsiz İslam Telkinleri
  • Türkçe Eğitim
  • Siyasal Zafiyet, Sistem Krizi Doğurdu
  • İktidar İçin Her şey Daha da Zorlaşacak
  • Vatandaşlık Bağı ile Devletin Doğru Yönetilmesi
  • Korku Siyaseti
  • Dini Siyasete Feda Etmek
  • Otokrasi ve Demokrasinin Dili
  • Siyasetin Dine Etkisi
  • Savaş Halini İktidarın Devamı İçin Kullanmak
  • Elazığ/Malatya Depremi
  • BOP Uykusu
  • Türkiye'ye Yapılan Operasyonu İdrak Etme
  • Yanlış Siyasetin Sonucu
  • Kazanan Kim, Kaybeden Kim?
  • Milliyetçilik Kontrolü
  • Milliyetçilik Kimlerin Kontrolünde
  • Milliyetçilik Kimlerin Kontrolünde
  • Milliyetçilik Kimlerin Kontrolünde
  • En Büyük İntikam, Affetmektir
  • Selefi Akımlar
  • Vicdanı Olanı Affetmek İyiliktir
  • Kutsallarımız ve Komplekslerimiz
  • Demokrasi Dışı Siyaset Otoriter Rejime Kapı Aralar
  • İçimizdeki Haririler
  • Darbelere Gerçekçi Çözüm
  • Milliyetçiliğin Nefret Dili
  • HDP ile Görüşmek
  • Din, Ahlak ve Milliyetçilik İstismarı
  • Dinle Özdeşleşen Siyaset Sosyal Barışı Yıkar!
  • Ankara'da Öldürülen Genç Üzerinden Provokasyon
  • Dini Değerler Üzerinden Siyaset
  • Kuzey Irak'taki Bölgesel Sorunlara Bakış
  • Dünya Adalete Mecburdur
  • Siyasetin Bütünleştirici Olması
  • Etnik Baro Etnik Hukuk Anlayışına Yol Açar!
  • Hapishanelerin Hazin Hali
  • Ayasofya-Lozan
  • İstanbul Sözleşmesi ve Ahlaki Çözüm
  • İnce'nin Politikası
  • 30 Ağustos Zaferi ve Malazgirt Zaferi
  • Ülkenin Sahipsizleri: Türk Milliyetçileri
  • Dünü Tartışıp Bugünü Unutmayalım
  • Tasavvuf Terbiyesi
  • Medyada Demirtaş Hissiyatı
  • Irkçılık, Kan Bağı ve Türklük
  • Suçlular Arasında da Adalet Olmalı
  • Muhalefetsiz Siyaset Olur Mu?
  • Öcalan Üzerinden Yeni Oyun
  • Siyasetin Karmaşası
  • Cumhuriyet'in Asıl Koruyucuları Müslümanlar Olmalı
  • Merhamet ve İnsanlık
  • ABD Seçimleri ve Türkiye Kaderi
  • Sorumlu Kim?
  • Dilin İzahı
  • Reform Değil Siyasi Değişim Gerekli
  • Slogan Milliyetçiliği
  • Milliyetçilik
  • Kurum İnsanı ve Dava İnsanı
  • Milli Şuur Sloganla Olmaz
  • Kabuğunu Kıran ve Kıramayan Ülkeler
  • HDP'yi Kapatmak Mı?
  • Demokrasinin Varlığı Bağımsız Bir Yargının Varlığına Bağlıdır
  • Emaneti Liyakat Ehline Vermek
  • Hiç Çakmak Bir Kişiye Verilir Mi?
  • Dönemin Değerleri
  • Kültürün Dinleşmesi ya da Dinin Kültürleşmesi
  • Akıl Hayat ve Din İlişkisi
  • Kılıçarslan'ın Mezarını Bulan Ülkücü Yürekler
  • Türk Milliyetçiliğini İtibarsızlaştırma
  • Türk Milliyetçiliği -1-
  • Türk Milliyetçiliği -2-
  • Öcalan'la Aynı Çizgiye Gelip Milliyetçilik Yapanlar !
  • Necip Fazıl Tipi Siyaset
  • En Etkili Yol: Toplumsal Bütünleşme
  • Türk Milliyetçiliği -3-
  • Demokrasi Özgürlüğü
  • Siyasetin Denetimi ve Aklı
  • 28 Şubat'ı Neden Yazmadım
  • Hükümet Sistemi ve Siyasi Parçalanma
  • Kürsüleri Kirletmeyin!
  • Andımız Krizi ve Yargının Bitişi
  • Reddettikleri Millet Değil, Türklüktür
  • Alkol Yasağı
  • HDP'yi Bir Dünya Anladı Ama Bizim Bazı Kürt Kardeşlerimiz Anlamadı
  • Ceza Hukuku ve Din
  • Müslüman Zalim Ayrımı Yapmaz!
  • Kral Çıplak
  • Ülkenin İhtiyacı: Temiz Toplum, Ahlaklı Siyaset
  • Yolsuzluğu Kapatan Kutsal El
  • Ey Muhalefet! İşiniz Çok Zor!
  • Camide Kin Değil Din Görmek Gerek
  • Fıkhı Siyasette Kullanmak
  • Bilinen Sırlar
  • Kalem Düşüncenin Namusudur
  • İki Büyük Sorun
  • Siyasette 15 Temmuz Dizaynı
  • HDP İl Binasına Yapılan Saldırıyı Okumak
  • Emevilik Halen İçimizde
  • Muhtaç Olduğumuz Milliyetçilik
  • Taliban ve Işid Arasındaki Zihinsel Kodlar
  • HDP/PKK Faşizmi
  • Seçim Barajı Neden Düştü?
  • Cumhurbaşkanı'nın Attığı Yem
  • Rüşveti Besleyenler
  • Sorunları Etkinleştirmek Ayrışmaya Kapı Aralar
  • Yerelleşme nereye götürür ?
  • İktidara Özeleştiri