BİST

1.419,43

%0.10

Dolar

8,6468

%1.42

Euro

10,1402

%0.81

Altın

488,0280

%1.56

Su Savaşlarını Beklerken
07.09.2021 09:27

Yazıma Ortadoğu’da olan savaşların bir kısmının su ile ilgili olduğunu hatırlatarak başlamak istiyorum. Su savaşlarını gelecek yazılarımda değerlendirmek üzere kuraklık tehlikesini de dikkate aldığımızda öncelikle suyun kullanımını değerlendireceğim.



Geçen hafta bu köşede iklim değişikliği ile dünyanın iki önemli sorun ile karşı karşıya olduğuna dikkat çekmiştim: Birincisi toprakların elverişsiz hale dönüşmesi, ikincisi ise su kaynaklarının azalması ve mevcutların kullanım sorunudur.



Su; içme suyu, endüstriyel amaçlı ve tarımsal amaçlı kullanılmaktadır. En fazla su tarımsal amaçla ( %75 kadarı) tüketilmektedir. Bu nedenle tarımda sulama konusunun biraz yakından incelenmesi faydalı olacaktır.



Sulama



Sulama (İng. irrigation); yağışların yetersiz kaldığı yer ve zamanlarda, kültür bitkilerinin su gereksinimini karşılamak üzere, toprağa türlü yöntemlerle su verilmesine denilmektedir. Vejetasyon döneminde 500 mm kadar yağış düşmeyen yörelerde -sebzeler gibi su içeriği zengin bitkilerin tarımında- sulamaksızın birçok kültür bitki türünü yetiştirmek mümkün değildir. Ülkemizde, mevsimsel yağışlardan yararlanarak soğan, sarımsak, kavun ve karpuz gibi bazı az sulama isteyen türler ile Karadeniz Bölgesi’nin bazı yörelerinde yüksek yağış nedeniyle sulamaksızın bitki yetiştiriciliği yapılabilmektedir.



Sulamada; hangi sulama yönteminin kullanılacağı, sulamanın ne zaman yapılacağı, verilecek su miktarının (gereksinim)  ne kadar olduğu ve sulamanın hangi aralıklarla (sıklık) yapılması gerektiği dikkate alınmalıdır.



Sulama yöntemi (İng. irrigation method/technique);  suyun toprağa, bitki kök bölgesine basınçlı kapalı borularla ve açık kanallarla ya da bunların damla, yağmurlama, karık gibi alt yöntemleriyle farklı biçimlerde verilmesidir. Sulama yöntemi olarak klasik (tava ve masuralarda suyun göllendirilmesi veya sızdırılması), yağmurlama ve damlama sulama gibi farklı metotlar kullanılmaktadır. Bu yöntemlerin seçiminde yetiştiricinin ekonomik durumu, bitki türü, arazinin eğimi gibi faktörler dikkate alınır. Ülke olarak öncelikli sorunumuz tarımsal su tüketiminin yanlışlığı.



Vahşi sulama



Ekonomik durumu düşük veya modern sulama sistemlerinin kullanımının getireceği maliyetten kaçınan tarım işletmeleri klasik sulama uygulamasını tercih etmektedir. Bunlardan biride salma sulamadır. Salma sulama (wild irrigation) tarla başı kanalı ya da boru hatlarından tarla parseline alınan suyun parsel üzerinde rasgele yayılmaya bırakılması ile yapılan sulamaya denilmektedir. Bu sulamaya vahşi sulamada denilmektedir. Bu şekilde sulama randımanı oldukça düşüktür. Yüzey sulama yöntemi ile yapılan sulamada su kaybı %40-60 oranına kadar ulaşmaktadır.



Basınçlı sulama (İng. pressure irrigation)  suyun bitkiye kadar basınca dayanıklı boru hatları ile ulaştırıldığı sistemlere denilmektedir. Bu yöntemler arasında en yaygını yağmurlama ve damla sulama yöntemleridir. Damla sulama sistemi birçok sebze türü için olumlu sonuç veren yaygın kullanım bulmuş bir sulama yöntemidir.



Basınçlı sulama yöntemi ile yapılan sulamada su kaybı %5 oranına kadar azaltılabilmektedir. Sulama yöntemine göre farklılıklar gösteren su uygulama randımanları şu şekildedir:



- Taşınabilir Yağmurlama sulama yöntemi için % 70



- Sabit Yağmurlama sulama yöntemi için % 75



- Doğrusal ve dairesel hareketli yağmurlama sulama yöntemi için % 80



- Ağaçaltı Mikro yağmurlama sulama yöntemi için % 85



- Yüzey damla sulama yöntemi için % 90



- Yüzeyaltı damla sulama yöntemi için  % 95



Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere önemli bir yol ayrımındayız.



Ya kuraklık ya doğru yöntemler.



Not: Konu ile ilgili “Sebzecilik” ve “Bağcılık” kitaplarımdan (Nobel Yayınları, Ankara) ayrıntılı olarak yararlanabilirsiniz.



Son söz: Doğru yöntem zararı azaltır, faydayı çoğaltır.


İsmail GÜVENÇ

  • Bürokratik Oligarşi
  • Başarının Formülü
  • Ararsan Bulursun
  • Yükseköğretimdeki Gelişmeler
  • “Her Türk… Taşımaya Mecburdur.”
  • Sınavsız Yerleştirme Mümkün Mü?
  • Sınavsız Yerleştirme Mümkün Mü? -2-
  • Zabun
  • Sera Ürünleri Sağlıklı Mı?
  • Sera Ürünleri Sağlıklı Mı? -2-
  • CODA'nın Sesi
  • Bilginin Değere Dönüştürülmesi
  • Eğitimde Mi Problem Var Yoksa Yönetimde Mi?
  • Yıl Muhasebesi
  • Karanlığın Gelmemesi İçin Ne Yapmalı?
  • Sahip Çıkmadınız!
  • Fazla Eğitim Mutlu Etmiyor mu?
  • Memleketin Ahvalini Kime Soralım?
  • Üniversite Sıralamaları
  • Memleket Ahvalini Kime Soralım -2-
  • Suriye'yi Kim Hasta Etti?
  • Köşe Yazarları Kimin Sesi Olmalı?
  • Ölümü Yaklaşan … Mescidin Duvarına …
  • Ailede Mutlu ve Başarılı Olmak -1-
  • Domates Pazarı
  • Milletlerin Kahramanlık Destanları Vardır
  • Af(e)rin ki Aferin!
  • Paşa Dedesi İbrikçi Çıktığında
  • Üniversite Eğitiminde Sorun Kimin?
  • Vatan-Din Bahsi ve Sade Vatandaş
  • Üniversite Eğitiminde Sorun Kimin? -2-
  • Eğitimde Yönetim
  • N'için Kardeş Olamıyoruz?
  • Müptezellik Sorunu
  • Dinin Tartışması
  • Muasır Dünyada Yer Alabilir Miyiz?
  • Halkımız Mutlu Mu?
  • Uzmanından Üniversite Yorumu
  • Kutsal İle İnsanları Kandırmak
  • Derin Olmayan Bilgi
  • Tezsiz Tezler...
  • Korkarsan Yenilirsin
  • Aydınların Sosyal Sorumluluğu
  • Havalar ve Verimsiz Düşünme
  • Eğitimin İçinde Kurt Mu Var?
  • Bilginin Laneti
  • Ada'yım
  • Neden Geri Kaldılar?
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma -2-
  • Başarıda Aile Faktörü
  • Populizm
  • Bayramlaşma Kültürü
  • Seçim Vaatlerinde Eğitim
  • Bu Sistemde YÖK'e Ne Olacak?
  • Fuat Sezgin'in Düşündürdükleri
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -1-
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -2-
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -3-
  • Fuat Sezgin'in Düşündürdükleri -2-
  • Eğitimde Liderlik
  • Yirminci Yüzyılda Bir Derviş
  • Başarıda Genetik ve Çevre Etkisi
  • Eğitimde Kıyameti Kim Koparacak?
  • Değişimler / Reformlar
  • Gençlere Hayat Tavsiyeleri
  • Doğa İlmin Kapısıdır
  • Büyüdükçe Mi Gerçekler Anlaşılır?
  • Bilimsel Yayınlar
  • Siyaset Adabı
  • Siyaset Adabı
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme -2-
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme -3-
  • Fıkra Gibi Eğitsel Olaylar
  • Karaya Sabun, Deliye Öğüt Neylesin..
  • Başarının Anahtarı -1-
  • Suya Sabuna Dokunmamak
  • Türk-İslam Dünyasında İnsan Sermayesi
  • Resmi Ortamlarda Görgü Kuralları
  • Yumurta Meselesi
  • Her şey Ortada…
  • Sulh Toplumu
  • Memleket Ahvalini Kime Soralım ?
  • Kitap
  • Manavdaki Yangın ve Milli Vicdani Çözüm
  • Batı'ya Tepki
  • Kül Yutmazlar
  • Eğitimde Fazla Doz
  • Uzun Eğitimde Fayda Var Mı?
  • Maneviyatsılık ve Din(i)darlık Sorunu
  • Modern Tarım ve Tıp
  • Modern Tarım ve Tıp
  • Korku Eğitimi
  • Biz Kimiz?
  • Aydınlar Toplumu Niçin Dönüştüremez
  • Şimdi Bayram...
  • Harvardlı Bir Dekanın Endişesi
  • İnsanlığın En Önemli Keşiflerinden Biri !
  • Sınavsız Liseye Geçiş Hayali Ne Durumda?
  • İşsiz Fidanlar
  • Kendine Hizmet Eden Ön Yargı
  • Organik Tarım Bir Ütopya mı?
  • Başarının Sırrı: Kendini Yönetmek
  • Türk Ailesi İşlevini Yerine Getiriyor mu?
  • Üniversite Felsefesi
  • Eğitimle Yukarı Doğru Hareketliliğin Sonu Mu?
  • Ahvalimizin Anlattığı: Paradigmanın İflası
  • Gıda Güvenliği Azalıyor mu?
  • Gıda Güvenliği Azalıyor mu?
  • Üniversite ile Yukarı Doğru Hareketliliğin Sonu Mu?
  • Organik Ürünlerin Ne Kadarı Organik?
  • 821 Milyon Aç İnsan Varken Dünya Gıda Günü Kutlamak
  • Eleştiri
  • Nereye Gitmek İstiyorsun?
  • Tarımda Sağlık Faktörü
  • Üniversite Eğitimi
  • Eğitim-Öğretim Planlamasını Kim Yapıyor?
  • Başarı, Tabiat ve Sağlık Aforizmaları
  • Ağaca Bak Ama Ormanı Görmeyi de İhmal Etme
  • Dünyaya Nasıl Hakim Oldular?
  • Modern Tarımsal Üretim
  • Eriyip Buharlaşan Buzdan Geriye Boş Kap Kalır
  • Depremi Yaşamak: 1983’den 2020’e
  • İnsan, Psikoloji ve Siyaset Üzerine Aforizmalar
  • Toplumun Ortak Aklına Güven Olur Mu?
  • Herkesin Bir Öyküsü Var, Ama...
  • Tarım Stratejik Bir Sektördür!
  • Korona Virüsü ve Tarımsal Ürün Fiyatları
  • Pandemi: Virüs ve Virüslü Zihniyet
  • Koronavirüsü Hangi İklimde Daha İyi Yayılır? -1-
  • Koronavirüsü Hangi İklimde Daha İyi Yayılır? -2-
  • Gıda Güvenliği Tehlikede mi?
  • Kovid-19: Bilim mi Yoksa Din mi Kazandı?
  • Kovid-19: Tepe Noktası ve Normale Dönme
  • Değişim: Anakronistik Zihniyet
  • Gıda Güvenliği Ulusal Güvenliğin bir Parçası Mıdır?
  • Postkovid-19: Küresel Gıda Güvenliği Riskte mi?
  • Üniversiteleri Yeniden Açmak
  • Tarımsal İlaç Kullanımı Artıyor mu?
  • Doğu ve Batı: Hangisi Açık Toplum?
  • Covid-19'u Nakavt Etmek: Uzmanlar(!) Kayıp
  • Gençler(i) Hayatta(n) Ne Beklemekte?
  • Eğitim ile Sınıf Atlama
  • Aklı Olana Deli Gömleği Giydirilemez
  • Bu Yaklaşım İndirgemecilik Değilse Nedir?
  • Tarımda Sektöründe Temel İki Sorun!
  • İnsanın Doğasında Ne Var?
  • İnsanların İçinde Büyüttüğü Nedir?
  • Ekonomik Gerçekler ve Fındık Üretimi
  • Aşılı Karpuz Tüketimi Sağlıklı mı?
  • Büyük Bir Milletiz! Ama Kısır Tartışmalar Baydı
  • Akademinin Değersizleşmesi
  • Kırmızı Altın: Biber
  • Üniversite Eğitimi Kötü Mü?
  • Gençlerin Sesini Duymak
  • Bilimsel Olmayan Düşünceler Hayal Olur
  • Modern İnsanın Sorunu: Yalnızlık
  • Nesiller Yüzyıllardır Neden Kavruk?
  • Tarımda Üretim Planlaması Şart: Turunçgiller
  • Koronasavar Besinler -1-
  • Koronasavar Besinler -2-
  • Bilimsel Eleştiri
  • Bilimsel Eleştiri -2-
  • Osmanlı Modernleşmek İstemedi Mi?
  • Cumhuriyet ve Modernleşme
  • Rektör Seçme Yöntemi Nasıl Olmalı?
  • Üniversiteyi Profesörler mi ya da Profesyoneller mi Yönetmeli?
  • Yeniden Okula Dönmek!
  • Eğitimin Geleceği
  • Pandemi ve Sonrasında Üniversite Eğitimi Neye Evrilir?
  • Angarya Yasak Mı?
  • İnsanı Ararken…
  • Psikolojik Açıdan Kuran’a Bakış 
  • En İyi Davulcu Hangisi?
  • Erken Yaşta Yaşanan Travmalar
  • Din, Bilim ve Üniversite
  • Koronavirüs Tarımsal Üretimi Nasıl Etkiledi?
  • Su Savaşlarını Beklerken
  • Üniversiteler Kapatılmalı Mı?