BİST

1.413,80

%0.35

Dolar

8,4746

%0.00

Euro

10,0522

%0.12

Altın

493,7030

%-0.06

Siyasetin Dine Etkisi
17.01.2020 13:43
İlk İslam âlimleri devleti yönetecek kişilerde bulunması gereken vasıfları şu şekilde saymışlardır:

Müslüman, özgür ve akıllı olmak

Erkek olmak

Adil olmak,

ilim ve fazilet sahibi olmak.

Ancak zamanla bu vasıfların bazıları siyasetin etkisi ile ikinci plana düşmüştür.Bunların başında hiç şüphesiz adalet sahibi olmakla ilim ve fazilet sahibi olmak gelmektedir. Bu vazgeçiş veya geri plana itiş biraz da yaşanan gerçekliğin bir sonucu olmuştur. Zira ilim ve fazilet sahibi olmak göreceli kavramlardır. Kişiden kişiye toplumdan topluma değişebilmekte, pratikte en bilgili ile en faziletliyi bulup toplumun başına geçirmek mümkün olmamaktadır.

Bu çıkarımların dinin hükümlerinden ziyade siyasi, sosyal ve kültürel tecrübelerden çıkarıldığı bir gerçektir. Nitekim bir çok din alimi düşüncelerini dini kavramlarla temellendirmek yerine fitne ve kamu düzenini korumakla temellendirmiştir. Ne var ki toplumun düzenini korumak için adaletten vaz geçmek, yöneticinin mahkemede şahadeti kabul edilebilir biri olmasını kafi görmek İslam dünyasında düzeni sağlamaya yetmediği gibi, despot, zalim yöneticilerin iş başına geçmelerinin de bir gerekçesi olmuştur.

Adalet ve fazilet ilkesinden uzaklaşma birazda iş başına gelen Emevi Halifelerinin bu meziyetlerden yoksun oluşlarının bir neticesidir. İslam Kelamcıları bu kifayetsiz ve muhteris yöneticilerden vaz geçmek yerine ilkelerden vaz geçmeyi tercih etmişlerdir. Tarihin teolojik doğrulaması üzerine kurulan bu anlayışın çok yıkıcı sonuçları olmuştur. Dini meşruiyet elde eden yöneticiler her türlü eylemlerini de yine dini kavramlarla topluma kabul ettirmişler, kendilerini dinin koruyucusu ilan ederek bu haktan hareketle buyurgan ve otoriter yönetimler kurmuşlardır. Dini korumak onu temsil etme sonucunu doğurduğu için her türlü karşıt hareket din düşmanlığı olarak kodlanıp şiddetle bastırılmıştır. İktidar uğruna bir çok kavramın dini içeriği boşaltılıp siyasi anlamlarla doldurulmuştur. Emevilerin kullandığı kader doktrini bunlardan biridir. iktidarda olmak kaderin bir sonucu olarak takdim edilmiş, buna karşı çıkmak da kaderi yazana karşı çıkmak olarak görülmüştür. O dönemde bu sapkın anlayışa cesaretle karşı çıkan ender simalardan biri Hasan-ı Basri Hazretleridir. Ona, "hükümdarlar insanların kanlarını döküyorlar,mallarına el koyuyorlar ve bu işler Allah'ın takdiriyle oluyor, diyorlar," diye sorulduğunda;" Allah'ın düşmanları yalan söylüyorlar," diye cevaplamıştır. Ona göre, " cebre inananlar,Allah'ın emrine,kitabına, adaletine muhalefet etmekte, cehaletleri yüzünden her şeyi kadere yüklemektedirler. " Oysa yöneticileri seçen Allah değil, insanlardır. Cebre karşı çıkan Hasan-ı Basri hz. silahlı muhalefete de karşı çıkmış, ılımlı muhalefetten yana olmuştur. Ne yazık ki, ehl-i sünnet Hasan Basri'nin görüşleri üzerine bir siyaset doktrini kuramamış, Eşariliğin etkisiyle teslimiyetçi, kaderci bir anlayışa mahkum olmuştur.

İslam dünyasında adalet yöneticinin vasıfları arasında giderek ikinci plana düşerken Batı'da tam tersi bir arayış öne çıkmış, yönetim kutsalın alanından çıkarak dünyevi bir faaliyet olarak görülmeye dolayısıyla yönetenler daha rahat sorgulanmaya başlanmıştır. İslam dünyasında yönetenlerle yönetilenler arasında bir alt üst ilişkisi ve hiyerarşi oluşurken, Batı'da tam aksine Tanrı Kral, insan Kral haline getirilmiş, yetkileri sınırlandırılmıştır.Sir Edward Coke 16-17. asırda yaşamış bir İngiliz hukukçusu ve siyasetçisidir. İngiliz Kralı I James, kurmak istediği merkezi düzene engel olabilecek kişi ve çevreleri cezalandırmak için bizzat riyaset edeceği özel mahkemeler kurmak istediğinde karşısına çıkarak son derece ağır bir dil kullanarak, bunu cesareti ve sorumlu hukukçu kişiliği ile engellemiştir. Bugün Batı'da tek adam düzenlerinin ortaya çıkmamasının arkasında böylesine bir mücadele, entellektüel duruş ve kültürel birikim vardır. İslam dünyası, beşeri olanı dinileştirmekten vaz geçmediği müddetçe -gökten gelen bir kararla(!?) ülke yönetimine talip olanlar eksik olmayacaktır.

Not.Bu makalede Mehmet Evkuran'ın Sünni Paradigmayı Anlamak isimli kitabından yararlanılmıştır.

İrfan SÖNMEZ

  • Askeri Sefere Çıkınca Rotamız Onunladır
  • Hitler Ne Öğretti?
  • Din, Siyasete Alet Oldu
  • Din, Siyasete Alet Oldu
  • Trump Sadece Suriye'yi Vurmadı
  • SİYASİ FARKLAR KARDEŞLİĞİMİZİN ÖNÜNE GEÇMEMELİ...
  • Nefret, Korkakların Dilidir
  • Partilerde Adalet
  • Hükümetten Korku Stratejisi
  • İdam
  • Adalet ve Demokrasi Arayışı
  • Toplumun Vicdani Duygusu
  • Yerel Seçimler
  • Dolmabahçe Kadrosu Hazır Kıta Bekliyor
  • Yeni Bir Yıl
  • Ahlak ve Müslüman
  • Yanlışı Savunmak
  • Seçime Doğru
  • Korku Siyaseti
  • İslam'ı Şirkten Kurtarmak
  • Nurettin Soyer Şimdi Mi Akıllara Geldi?
  • Türkeş Anısı ve Siyaset
  • YSK ve Cumhurbaşkanlığı Sorunu
  • YSK ve Cumhurbaşkanlığı Sorunu
  • İslamda Aile ve Tek Adam Yönetimi
  • Emevi İslamı
  • Apo'nun Mektupu ve Beka Söylemleri
  • Siyasi Çürüme
  • HDP ve 19 Mayıs
  • Bozuk Yargı
  • Müslümanların İslamofobisi
  • AKP'den İmamoğlu'na Büyük Hediye
  • Seçimde Her Yol Mübah Mı?
  • 15 Temmuz, Gerçek ve Mağdurlar
  • Suriyeli Meselesi
  • AYM Kararı'nın Ölçüsü
  • Devletin Adaleti
  • Milliyetçilik
  • Sessiz Milliyetçi Olmaz!
  • Malazgirt'ten Bay Kemal'e
  • Kemal Tahir'i Anlamak
  • Kolombiya-Farc Barışı Nasıl Başarıldı?
  • Suriye'ye Neden Müdahale Ettik?
  • Darbe Üzerinden Din Düşmanlığı
  • Yeni Bir Çözüm Süreci Mi?
  • 12 Eylül'ü Anlamak
  • Silah Bırakma Süreci
  • Yargı Reformu
  • Siyaset Dili ve Ahlağı
  • Dinin Siyasete Alet Edilmesi
  • Milli Sorumluluk
  • Münbiç Belirsizliği ve Ümmet Kavramı
  • HDP'ye Kayyum ve Hazine Yardımı
  • DEAŞ, El Kaide ve Sapkın Din Anlayışı
  • Din Muhasebesi ve Yorumu
  • Farklı Dillerde Eğitim
  • Hiçbir Günahkar Başkasının Günahını Yüklenmez
  • İslam Davası
  • CHP'ye Kumpas Mı Var?
  • Milliyetsiz İslam Telkinleri
  • Türkçe Eğitim
  • Siyasal Zafiyet, Sistem Krizi Doğurdu
  • İktidar İçin Her şey Daha da Zorlaşacak
  • Vatandaşlık Bağı ile Devletin Doğru Yönetilmesi
  • Korku Siyaseti
  • Dini Siyasete Feda Etmek
  • Otokrasi ve Demokrasinin Dili
  • Siyasetin Dine Etkisi
  • Savaş Halini İktidarın Devamı İçin Kullanmak
  • Elazığ/Malatya Depremi
  • BOP Uykusu
  • Türkiye'ye Yapılan Operasyonu İdrak Etme
  • Yanlış Siyasetin Sonucu
  • Kazanan Kim, Kaybeden Kim?
  • Milliyetçilik Kontrolü
  • Milliyetçilik Kimlerin Kontrolünde
  • Milliyetçilik Kimlerin Kontrolünde
  • Milliyetçilik Kimlerin Kontrolünde
  • En Büyük İntikam, Affetmektir
  • Selefi Akımlar
  • Vicdanı Olanı Affetmek İyiliktir
  • Kutsallarımız ve Komplekslerimiz
  • Demokrasi Dışı Siyaset Otoriter Rejime Kapı Aralar
  • İçimizdeki Haririler
  • Darbelere Gerçekçi Çözüm
  • Milliyetçiliğin Nefret Dili
  • HDP ile Görüşmek
  • Din, Ahlak ve Milliyetçilik İstismarı
  • Dinle Özdeşleşen Siyaset Sosyal Barışı Yıkar!
  • Ankara'da Öldürülen Genç Üzerinden Provokasyon
  • Dini Değerler Üzerinden Siyaset
  • Kuzey Irak'taki Bölgesel Sorunlara Bakış
  • Dünya Adalete Mecburdur
  • Siyasetin Bütünleştirici Olması
  • Etnik Baro Etnik Hukuk Anlayışına Yol Açar!
  • Hapishanelerin Hazin Hali
  • Ayasofya-Lozan
  • İstanbul Sözleşmesi ve Ahlaki Çözüm
  • İnce'nin Politikası
  • 30 Ağustos Zaferi ve Malazgirt Zaferi
  • Ülkenin Sahipsizleri: Türk Milliyetçileri
  • Dünü Tartışıp Bugünü Unutmayalım
  • Tasavvuf Terbiyesi
  • Medyada Demirtaş Hissiyatı
  • Irkçılık, Kan Bağı ve Türklük
  • Suçlular Arasında da Adalet Olmalı
  • Muhalefetsiz Siyaset Olur Mu?
  • Öcalan Üzerinden Yeni Oyun
  • Siyasetin Karmaşası
  • Cumhuriyet'in Asıl Koruyucuları Müslümanlar Olmalı
  • Merhamet ve İnsanlık
  • ABD Seçimleri ve Türkiye Kaderi
  • Sorumlu Kim?
  • Dilin İzahı
  • Reform Değil Siyasi Değişim Gerekli
  • Slogan Milliyetçiliği
  • Milliyetçilik
  • Kurum İnsanı ve Dava İnsanı
  • Milli Şuur Sloganla Olmaz
  • Kabuğunu Kıran ve Kıramayan Ülkeler
  • HDP'yi Kapatmak Mı?
  • Demokrasinin Varlığı Bağımsız Bir Yargının Varlığına Bağlıdır
  • Emaneti Liyakat Ehline Vermek
  • Hiç Çakmak Bir Kişiye Verilir Mi?
  • Dönemin Değerleri
  • Kültürün Dinleşmesi ya da Dinin Kültürleşmesi
  • Akıl Hayat ve Din İlişkisi
  • Kılıçarslan'ın Mezarını Bulan Ülkücü Yürekler
  • Türk Milliyetçiliğini İtibarsızlaştırma
  • Türk Milliyetçiliği -1-
  • Türk Milliyetçiliği -2-
  • Öcalan'la Aynı Çizgiye Gelip Milliyetçilik Yapanlar !
  • Necip Fazıl Tipi Siyaset
  • En Etkili Yol: Toplumsal Bütünleşme
  • Türk Milliyetçiliği -3-
  • Demokrasi Özgürlüğü
  • Siyasetin Denetimi ve Aklı
  • 28 Şubat'ı Neden Yazmadım
  • Hükümet Sistemi ve Siyasi Parçalanma
  • Kürsüleri Kirletmeyin!
  • Andımız Krizi ve Yargının Bitişi
  • Reddettikleri Millet Değil, Türklüktür
  • Alkol Yasağı
  • HDP'yi Bir Dünya Anladı Ama Bizim Bazı Kürt Kardeşlerimiz Anlamadı
  • Ceza Hukuku ve Din
  • Müslüman Zalim Ayrımı Yapmaz!
  • Kral Çıplak
  • Ülkenin İhtiyacı: Temiz Toplum, Ahlaklı Siyaset
  • Yolsuzluğu Kapatan Kutsal El
  • Ey Muhalefet! İşiniz Çok Zor!
  • Camide Kin Değil Din Görmek Gerek
  • Fıkhı Siyasette Kullanmak
  • Bilinen Sırlar
  • Kalem Düşüncenin Namusudur
  • İki Büyük Sorun
  • Siyasette 15 Temmuz Dizaynı
  • HDP İl Binasına Yapılan Saldırıyı Okumak
  • Emevilik Halen İçimizde