BİST

1.409,56

%-0,15

Dolar

9,2611

%0,91

Euro

10,7467

%0,69

Altın

526,3910

%-0,72

Kültürün Dinleşmesi ya da Dinin Kültürleşmesi
05.01.2021 18:04
Abbasi Halifesi Ebu Cafer El Mansur'un İmam-ı Malik'e şöyle bir teklifte bulunduğu rivayet edilir:

-Ey Ebu Abdullah ilmi tek ilim haline getir.

İmam-ı Malik: Hz.Peygamber'in ashabı değişik beldelere dağıldılar ve her biri kendi çağında kendi görüşü ile fetva verdi. Mekke'nin belli bir görüşü, Medine'nin belli bir görüşü,Iraklıların belli bir görüşü oluştu.

Halife; ilim, Medine ehlinin ilmidir, sen insanlar için bu ilmi ortaya koy, deyince de, İmam-ı Malik; Iraklılar bizim ilmimize razı olmazlar diye cevap vermiştir. Bunu başka şartlarda, başka coğrafyalarda yaşayan Müslümanlar olarak tercüme edebiliriz.

İmam-ı Malik,Halife'ye verdiği cevapla, hem bir gerçeğin altını çizmiş, hem de sosyal, siyasal, kültürel ve zamansal farklılıkların dini anlama ve yorumlamada farklı sonuçlara neden olduğunu gözler önüne sermiştir.

Günümüzde din- kültür ilişkisi ve karşılıklı etkileşimleri yeterince irdelenmemiştir. Bunun içindir ki, İslam dünyasında hep tekçi görüşler hakim olmuş, çoğulcu bir anlayışın yerleşmesi mümkün olmamıştır. Halbuki Ali Mebruk'un ifadesiyle, "Din bembeyaz ve boş bir sayfa halinde olan insana gelmemiş, tam tersine daha önce belli bir kültür tarafından oluşturulmuş olan insana gelmiştir. Onun içindir ki, - İslam'ın yayıldığı coğrafyalardaki farklı kültürel çevrelerden her birinin, o bölgedeki İslam formu üzerinde etkisi olmuştur."(Ali Mebruk,Kur'an Yazıları.S.258)

Kültür, belli bir insan topluluğunun tarihsel ve sosyolojik bir süreç sonucu çevresi ile kurduğu ilişkilerden ürettiği zihinsel kodlar, kısaca hayatın her veçhesi ile kurulan ilişkileri tanzim eden kurallardır. Gökalp de kültürü, fertleri birbirine bağlayan, kişiler arasında uyumu sağlayan kurumlar olarak tarif eder.

Yeni bir din inzal olduğunda, ortaya çıktığı çevrede mutlaka önceden oluşmuş bir kültürle karşılaşır. İşte, gerek o dinin kabul görüp benimsenmesinde, gerekse yorumlanmasında o kültürün belirleyici bir rolü olur. O din, o kültür için kabul edilebilir bulunursa, kimi yönlerini kendi şartlarına uyarlayarak içine alır. Ancak, bu tek taraflı bir etkileşim değildir, bir kültürel çevre tarafından kabul gören din, o kültürü mayalar, elekten geçirir, aykırılıklarını temizler yeni bir hüviyet kazandırır.

Semavi dinlerin toplumlara kolay nüfuzunun arkasında -kültürel- yorumlara yatkınlığı yatar.Farklı mezheplerin ortaya çıkması da, daha çok toplumların kültürel durumları ile ilgilidir.

Kültür, zamana, şartlara, çevresel etkilere bağlı olarak değişebilir. Kültürlerin donması, değişime direnmesi onları zamanın dışına iterek,arkaikleştirir, kullanılamaz hale getirir. Kültür değişmeleri , dinin yeni şartlarda yeni yorumlara tabi tutulmasını getirir. Bu hem o kültürlerin din dışına savrulmasını engeller, hem de dini hükümlerin yeni idrak biçimleri karşısında -eskimesini- önler. Kültür değişirken, dini yorumlar da buna bağlı olarak güncelleştirilir. Bu yapılmadığı takdirde dinle kültür arasındaki makas her geçen gün açılır, gün gelir yeni sorunlara yeni cevaplar veremeyen dinle ilgili şüpheler ortaya çıkar.

Bu işin bir cephesidir, diğer bir cephesi de Araplar dışındaki tüm toplulukların dini kaynağı ile beraber Arap yorumu ve tatbikatı ile almış olmalarıdır.Dinin yorumlanmış, kültürleşmiş biçimi ile alınmış olması, hem yeni yorum imkanlarının alanını daraltmış, hem de bir başka toplumun şartlarının ürünü olan bu yorumların kültürel ve yerel boyutu, yeni çevrelerde intibak sorunu ortaya çıkarmıştır. Bunun nedeni, bu kültürel unsurların dinin bir rüknü veya yegane uygulanış biçimi olarak görülmesidir.

Hayat ve ona bağlı olarak kültürler değişirken, dini farklı bir toplumun, farklı bir kültürün ve farklı bir zamanın yorumunda dondurmak, onun hayatla bağını koparmaktır. Günümüzde -dinle- ilgili şüphelerin bir kısmı üretilmiş şüpheler ise, bir kısmı -hayatiyetini yitirmiş- kültürel unsurların din kisvesi altında sürdürülme çabalarıdır. Kültür, aynı zamanda bir yaşam biçimidir. Her toplum bu yaşam formunu uzun bir tarihi süreçte oluşturur. Bir topluma, farklı bir geçmişten gelen, farklı bir çevrede yaşayan, farklı hassasiyetler taşıyan bir toplumun yaşam biçimini din diye dayatmak, o toplumu din ile problemli hale getirir. Peygamber efendimiz bütün bir zamana ve mekana inmiştir. Onu ve yüce dinimiz İslam'ı bu coğrafyanın ve bu zamanın idraki ile anlarsak, hem dini yaşama imkanları genişler, zengin ve çoğulcu bir din anlayışı ortaya çıkar, hem de din kisvesi altında ithal edilmiş kültürel unsurların yarattığı şüphe ve tereddütler ortadan kalkar. Günümüzde sorun, gerçekte İslam'ın kendisi ile değil, dinileştirilmiş bu kültürel unsurlar ve çağın gerisinde kalmış yorumlarla ilgilidir.

İrfan SÖNMEZ

  • Askeri Sefere Çıkınca Rotamız Onunladır
  • Hitler Ne Öğretti?
  • Din, Siyasete Alet Oldu
  • Din, Siyasete Alet Oldu
  • Trump Sadece Suriye'yi Vurmadı
  • SİYASİ FARKLAR KARDEŞLİĞİMİZİN ÖNÜNE GEÇMEMELİ...
  • Nefret, Korkakların Dilidir
  • Partilerde Adalet
  • Hükümetten Korku Stratejisi
  • İdam
  • Adalet ve Demokrasi Arayışı
  • Toplumun Vicdani Duygusu
  • Yerel Seçimler
  • Dolmabahçe Kadrosu Hazır Kıta Bekliyor
  • Yeni Bir Yıl
  • Ahlak ve Müslüman
  • Yanlışı Savunmak
  • Seçime Doğru
  • Korku Siyaseti
  • İslam'ı Şirkten Kurtarmak
  • Nurettin Soyer Şimdi Mi Akıllara Geldi?
  • Türkeş Anısı ve Siyaset
  • YSK ve Cumhurbaşkanlığı Sorunu
  • YSK ve Cumhurbaşkanlığı Sorunu
  • İslamda Aile ve Tek Adam Yönetimi
  • Emevi İslamı
  • Apo'nun Mektupu ve Beka Söylemleri
  • Siyasi Çürüme
  • HDP ve 19 Mayıs
  • Bozuk Yargı
  • Müslümanların İslamofobisi
  • AKP'den İmamoğlu'na Büyük Hediye
  • Seçimde Her Yol Mübah Mı?
  • 15 Temmuz, Gerçek ve Mağdurlar
  • Suriyeli Meselesi
  • AYM Kararı'nın Ölçüsü
  • Devletin Adaleti
  • Milliyetçilik
  • Sessiz Milliyetçi Olmaz!
  • Malazgirt'ten Bay Kemal'e
  • Kemal Tahir'i Anlamak
  • Kolombiya-Farc Barışı Nasıl Başarıldı?
  • Suriye'ye Neden Müdahale Ettik?
  • Darbe Üzerinden Din Düşmanlığı
  • Yeni Bir Çözüm Süreci Mi?
  • 12 Eylül'ü Anlamak
  • Silah Bırakma Süreci
  • Yargı Reformu
  • Siyaset Dili ve Ahlağı
  • Dinin Siyasete Alet Edilmesi
  • Milli Sorumluluk
  • Münbiç Belirsizliği ve Ümmet Kavramı
  • HDP'ye Kayyum ve Hazine Yardımı
  • DEAŞ, El Kaide ve Sapkın Din Anlayışı
  • Din Muhasebesi ve Yorumu
  • Farklı Dillerde Eğitim
  • Hiçbir Günahkar Başkasının Günahını Yüklenmez
  • İslam Davası
  • CHP'ye Kumpas Mı Var?
  • Milliyetsiz İslam Telkinleri
  • Türkçe Eğitim
  • Siyasal Zafiyet, Sistem Krizi Doğurdu
  • İktidar İçin Her şey Daha da Zorlaşacak
  • Vatandaşlık Bağı ile Devletin Doğru Yönetilmesi
  • Korku Siyaseti
  • Dini Siyasete Feda Etmek
  • Otokrasi ve Demokrasinin Dili
  • Siyasetin Dine Etkisi
  • Savaş Halini İktidarın Devamı İçin Kullanmak
  • Elazığ/Malatya Depremi
  • BOP Uykusu
  • Türkiye'ye Yapılan Operasyonu İdrak Etme
  • Yanlış Siyasetin Sonucu
  • Kazanan Kim, Kaybeden Kim?
  • Milliyetçilik Kontrolü
  • Milliyetçilik Kimlerin Kontrolünde
  • Milliyetçilik Kimlerin Kontrolünde
  • Milliyetçilik Kimlerin Kontrolünde
  • En Büyük İntikam, Affetmektir
  • Selefi Akımlar
  • Vicdanı Olanı Affetmek İyiliktir
  • Kutsallarımız ve Komplekslerimiz
  • Demokrasi Dışı Siyaset Otoriter Rejime Kapı Aralar
  • İçimizdeki Haririler
  • Darbelere Gerçekçi Çözüm
  • Milliyetçiliğin Nefret Dili
  • HDP ile Görüşmek
  • Din, Ahlak ve Milliyetçilik İstismarı
  • Dinle Özdeşleşen Siyaset Sosyal Barışı Yıkar!
  • Ankara'da Öldürülen Genç Üzerinden Provokasyon
  • Dini Değerler Üzerinden Siyaset
  • Kuzey Irak'taki Bölgesel Sorunlara Bakış
  • Dünya Adalete Mecburdur
  • Siyasetin Bütünleştirici Olması
  • Etnik Baro Etnik Hukuk Anlayışına Yol Açar!
  • Hapishanelerin Hazin Hali
  • Ayasofya-Lozan
  • İstanbul Sözleşmesi ve Ahlaki Çözüm
  • İnce'nin Politikası
  • 30 Ağustos Zaferi ve Malazgirt Zaferi
  • Ülkenin Sahipsizleri: Türk Milliyetçileri
  • Dünü Tartışıp Bugünü Unutmayalım
  • Tasavvuf Terbiyesi
  • Medyada Demirtaş Hissiyatı
  • Irkçılık, Kan Bağı ve Türklük
  • Suçlular Arasında da Adalet Olmalı
  • Muhalefetsiz Siyaset Olur Mu?
  • Öcalan Üzerinden Yeni Oyun
  • Siyasetin Karmaşası
  • Cumhuriyet'in Asıl Koruyucuları Müslümanlar Olmalı
  • Merhamet ve İnsanlık
  • ABD Seçimleri ve Türkiye Kaderi
  • Sorumlu Kim?
  • Dilin İzahı
  • Reform Değil Siyasi Değişim Gerekli
  • Slogan Milliyetçiliği
  • Milliyetçilik
  • Kurum İnsanı ve Dava İnsanı
  • Milli Şuur Sloganla Olmaz
  • Kabuğunu Kıran ve Kıramayan Ülkeler
  • HDP'yi Kapatmak Mı?
  • Demokrasinin Varlığı Bağımsız Bir Yargının Varlığına Bağlıdır
  • Emaneti Liyakat Ehline Vermek
  • Hiç Çakmak Bir Kişiye Verilir Mi?
  • Dönemin Değerleri
  • Kültürün Dinleşmesi ya da Dinin Kültürleşmesi
  • Akıl Hayat ve Din İlişkisi
  • Kılıçarslan'ın Mezarını Bulan Ülkücü Yürekler
  • Türk Milliyetçiliğini İtibarsızlaştırma
  • Türk Milliyetçiliği -1-
  • Türk Milliyetçiliği -2-
  • Öcalan'la Aynı Çizgiye Gelip Milliyetçilik Yapanlar !
  • Necip Fazıl Tipi Siyaset
  • En Etkili Yol: Toplumsal Bütünleşme
  • Türk Milliyetçiliği -3-
  • Demokrasi Özgürlüğü
  • Siyasetin Denetimi ve Aklı
  • 28 Şubat'ı Neden Yazmadım
  • Hükümet Sistemi ve Siyasi Parçalanma
  • Kürsüleri Kirletmeyin!
  • Andımız Krizi ve Yargının Bitişi
  • Reddettikleri Millet Değil, Türklüktür
  • Alkol Yasağı
  • HDP'yi Bir Dünya Anladı Ama Bizim Bazı Kürt Kardeşlerimiz Anlamadı
  • Ceza Hukuku ve Din
  • Müslüman Zalim Ayrımı Yapmaz!
  • Kral Çıplak
  • Ülkenin İhtiyacı: Temiz Toplum, Ahlaklı Siyaset
  • Yolsuzluğu Kapatan Kutsal El
  • Ey Muhalefet! İşiniz Çok Zor!
  • Camide Kin Değil Din Görmek Gerek
  • Fıkhı Siyasette Kullanmak
  • Bilinen Sırlar
  • Kalem Düşüncenin Namusudur
  • İki Büyük Sorun
  • Siyasette 15 Temmuz Dizaynı
  • HDP İl Binasına Yapılan Saldırıyı Okumak
  • Emevilik Halen İçimizde
  • Muhtaç Olduğumuz Milliyetçilik
  • Taliban ve Işid Arasındaki Zihinsel Kodlar
  • HDP/PKK Faşizmi
  • Seçim Barajı Neden Düştü?
  • Cumhurbaşkanı'nın Attığı Yem
  • Rüşveti Besleyenler
  • Sorunları Etkinleştirmek Ayrışmaya Kapı Aralar
  • Yerelleşme nereye götürür ?
  • İktidara Özeleştiri