BİST

1.409,56

%-0,15

Dolar

9,2611

%0,91

Euro

10,7467

%0,69

Altın

526,3910

%-0,72

Koronavirüs Tarımsal Üretimi Nasıl Etkiledi?
21.06.2021 07:21

“Felâket gibi hoca az bulunur“



(A.Hamid Tarhan)



Dünyada 2019 yılın sonunda Covid-19’un ilk etkileri gözlenmeye başladı ve 2020 yılı tamamen pandeminin etkisi ile geçti. Bu durum felaketti (afet). Felaket büyük zarar, üzüntü ve sıkıntılara yol açan olay veya durum, yıkım; afet ise çeşitli doğa olaylarının sebep olduğu yıkım anlamındadır. Bir sıkıntının başladığı ilk günlerde bir yol haritası çizmek çok önemliydi. Nitekim “felâket içinde karar verebilmek, yarı kurtuluştur” şeklinde bir söz vardır.



Şimdi bu sürece ilişkin değerlendirme yapma zamanı.  Bir yıldan daha fazla süredir etkili olan pandemi Türkiye’nin tarımını (başka sektörler içinde bu sual sorulabilir) nasıl etkiledi?



Bu sorunun cevabı için kamu, yarı kamu ve STK internet sitelerini ziyaret ettim: Hala tedbirler aşamasında bilgiler vardı. Aslında benzer krizler için bir yol gösterici olmak üzere bir geri bildirim yapılması kıymetli olabilir. Bu yazıda pandeminin Türkiye’nin tarımsal üretimi nasıl etkilendiğini irdeleyeceğim.



Ürün deseni  



Ülkemizde kültürü yapılan 150 kadar bitki türünden elde edilen üretim Türkiye’nin bitkisel üretimini oluşturmaktadır. Türkiye’de tarla bitkileri grubunda 55-60; meyve-sebze grubunda ise 75-80 kadar türün üretimi söz konusudur. Tahıl üretimi (yeterlilik 2018’de % 92.4) beslenme bakımında stratejik öneme sahiptir. Diğer yandan pandemi nedeniyle gereksinimi artan malzemeler nedeniyle pamuk üretimi de önemlidir. Sebzeler ise tencereye giren ürünler olması nedeniyle ayrı bir kıymete sahiptir.



Pandemi ürün desenine bir etki yaptı mı? Yani üreticiler yetiştirdikleri ürünlerde bir değişikliğe gittiler mi? “Covid-19 Salgının Tarım İşletmelerine Etkisi” başlıklı yöresel bir çalışmada ürün deseninde bir değişme olmadığı belirlenmiş (bk. https://arastirma.tarimorman.gov.tr/). Türkiye ölçeğinde benzer bir durum olduğu söylenebilir. 



Üretim miktarı



Üretim miktarının Türkiye ölçeğinde ne yönde değiştiğini veriler ile izleme imkânımız var.



Artık pandeminin tüm yıl etkili olduğu 2020 yılındaki tarımsal üretimin ne yönde geliştiğini verilerle ortaya koymak mümkün. Bunun için TÜİK’in 2019 ve 2020 yılı bitkisel üretim verilerine karşılaştırmalı bakmak yeterlidir. Bu karşılaştırma aşağıdaki grafikte gösterilmektedir.



 



Tahıl ürünleri üretim miktarları 2020 yılında bir önceki yıla (2019’a) göre %8,1 oranında artarak yaklaşık 37,2 milyon ton olarak gerçekleşti. Sebze ürünleri üretim miktarı 2020 yılında bir önceki yıla göre %0,3 artarak yaklaşık 31,2 milyon ton oldu. Meyve, içecek ve baharat bitkileri üretim miktarı 2020 yılında bir önceki yıla göre %5,8 oranında artarak yaklaşık 23,6 milyon ton olarak gerçekleşti (TUİK 2021). Anlaşılan pandemi Türkiye’nin bitkisel üretim miktarını etkilememiş. Bu köşede tarımsal üretimin etkilemeyeceğini 2020’nin ilk çeyreğinde yazmıştım. Verilerin bu öngörüyü teyit etmesi sevindirici bir durumdur.



Üretimde bir azalmanın olmadığını ‘soğan ve patates üreticinin elinde kaldı’ şeklinde açıklamalar teyit etmektedir. 2019 da soğan ve patates fiyatları aşırı yükselmişti. 2021’in ilk çeyreğinde pazarlama sıkıntısına dikkat çekilmesi 2020 (pandemi dönemi) üretimin (arzın) fazla olduğunu göstermektedir.



2021 için ise bazı öngörüler yapılmakta. Pandemiden dolayı üretimde azalma beklenilmemekle birlikte kuraklıktan dolayı bazı ürünlerde üretim miktarının azalması beklenilmektedir. Ne kadar mı? Buğday içim bayağı ciddi (% ??) düşme beklenilmekte. Dua edelim gerçekleşmesin



Sonsöz: Sıkıntılar ders çıkartılabilirse geleceğin çözümünü doğurur.


İsmail GÜVENÇ

  • Bürokratik Oligarşi
  • Başarının Formülü
  • Ararsan Bulursun
  • Yükseköğretimdeki Gelişmeler
  • “Her Türk… Taşımaya Mecburdur.”
  • Sınavsız Yerleştirme Mümkün Mü?
  • Sınavsız Yerleştirme Mümkün Mü? -2-
  • Zabun
  • Sera Ürünleri Sağlıklı Mı?
  • Sera Ürünleri Sağlıklı Mı? -2-
  • CODA'nın Sesi
  • Bilginin Değere Dönüştürülmesi
  • Eğitimde Mi Problem Var Yoksa Yönetimde Mi?
  • Yıl Muhasebesi
  • Karanlığın Gelmemesi İçin Ne Yapmalı?
  • Sahip Çıkmadınız!
  • Fazla Eğitim Mutlu Etmiyor mu?
  • Memleketin Ahvalini Kime Soralım?
  • Üniversite Sıralamaları
  • Memleket Ahvalini Kime Soralım -2-
  • Suriye'yi Kim Hasta Etti?
  • Köşe Yazarları Kimin Sesi Olmalı?
  • Ölümü Yaklaşan … Mescidin Duvarına …
  • Ailede Mutlu ve Başarılı Olmak -1-
  • Domates Pazarı
  • Milletlerin Kahramanlık Destanları Vardır
  • Af(e)rin ki Aferin!
  • Paşa Dedesi İbrikçi Çıktığında
  • Üniversite Eğitiminde Sorun Kimin?
  • Vatan-Din Bahsi ve Sade Vatandaş
  • Üniversite Eğitiminde Sorun Kimin? -2-
  • Eğitimde Yönetim
  • N'için Kardeş Olamıyoruz?
  • Müptezellik Sorunu
  • Dinin Tartışması
  • Muasır Dünyada Yer Alabilir Miyiz?
  • Halkımız Mutlu Mu?
  • Uzmanından Üniversite Yorumu
  • Kutsal İle İnsanları Kandırmak
  • Derin Olmayan Bilgi
  • Tezsiz Tezler...
  • Korkarsan Yenilirsin
  • Aydınların Sosyal Sorumluluğu
  • Havalar ve Verimsiz Düşünme
  • Eğitimin İçinde Kurt Mu Var?
  • Bilginin Laneti
  • Ada'yım
  • Neden Geri Kaldılar?
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma -2-
  • Başarıda Aile Faktörü
  • Populizm
  • Bayramlaşma Kültürü
  • Seçim Vaatlerinde Eğitim
  • Bu Sistemde YÖK'e Ne Olacak?
  • Fuat Sezgin'in Düşündürdükleri
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -1-
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -2-
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -3-
  • Fuat Sezgin'in Düşündürdükleri -2-
  • Eğitimde Liderlik
  • Yirminci Yüzyılda Bir Derviş
  • Başarıda Genetik ve Çevre Etkisi
  • Eğitimde Kıyameti Kim Koparacak?
  • Değişimler / Reformlar
  • Gençlere Hayat Tavsiyeleri
  • Doğa İlmin Kapısıdır
  • Büyüdükçe Mi Gerçekler Anlaşılır?
  • Bilimsel Yayınlar
  • Siyaset Adabı
  • Siyaset Adabı
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme -2-
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme -3-
  • Fıkra Gibi Eğitsel Olaylar
  • Karaya Sabun, Deliye Öğüt Neylesin..
  • Başarının Anahtarı -1-
  • Suya Sabuna Dokunmamak
  • Türk-İslam Dünyasında İnsan Sermayesi
  • Resmi Ortamlarda Görgü Kuralları
  • Yumurta Meselesi
  • Her şey Ortada…
  • Sulh Toplumu
  • Memleket Ahvalini Kime Soralım ?
  • Kitap
  • Manavdaki Yangın ve Milli Vicdani Çözüm
  • Batı'ya Tepki
  • Kül Yutmazlar
  • Eğitimde Fazla Doz
  • Uzun Eğitimde Fayda Var Mı?
  • Maneviyatsılık ve Din(i)darlık Sorunu
  • Modern Tarım ve Tıp
  • Modern Tarım ve Tıp
  • Korku Eğitimi
  • Biz Kimiz?
  • Aydınlar Toplumu Niçin Dönüştüremez
  • Şimdi Bayram...
  • Harvardlı Bir Dekanın Endişesi
  • İnsanlığın En Önemli Keşiflerinden Biri !
  • Sınavsız Liseye Geçiş Hayali Ne Durumda?
  • İşsiz Fidanlar
  • Kendine Hizmet Eden Ön Yargı
  • Organik Tarım Bir Ütopya mı?
  • Başarının Sırrı: Kendini Yönetmek
  • Türk Ailesi İşlevini Yerine Getiriyor mu?
  • Üniversite Felsefesi
  • Eğitimle Yukarı Doğru Hareketliliğin Sonu Mu?
  • Ahvalimizin Anlattığı: Paradigmanın İflası
  • Gıda Güvenliği Azalıyor mu?
  • Gıda Güvenliği Azalıyor mu?
  • Üniversite ile Yukarı Doğru Hareketliliğin Sonu Mu?
  • Organik Ürünlerin Ne Kadarı Organik?
  • 821 Milyon Aç İnsan Varken Dünya Gıda Günü Kutlamak
  • Eleştiri
  • Nereye Gitmek İstiyorsun?
  • Tarımda Sağlık Faktörü
  • Üniversite Eğitimi
  • Eğitim-Öğretim Planlamasını Kim Yapıyor?
  • Başarı, Tabiat ve Sağlık Aforizmaları
  • Ağaca Bak Ama Ormanı Görmeyi de İhmal Etme
  • Dünyaya Nasıl Hakim Oldular?
  • Modern Tarımsal Üretim
  • Eriyip Buharlaşan Buzdan Geriye Boş Kap Kalır
  • Depremi Yaşamak: 1983’den 2020’e
  • İnsan, Psikoloji ve Siyaset Üzerine Aforizmalar
  • Toplumun Ortak Aklına Güven Olur Mu?
  • Herkesin Bir Öyküsü Var, Ama...
  • Tarım Stratejik Bir Sektördür!
  • Korona Virüsü ve Tarımsal Ürün Fiyatları
  • Pandemi: Virüs ve Virüslü Zihniyet
  • Koronavirüsü Hangi İklimde Daha İyi Yayılır? -1-
  • Koronavirüsü Hangi İklimde Daha İyi Yayılır? -2-
  • Gıda Güvenliği Tehlikede mi?
  • Kovid-19: Bilim mi Yoksa Din mi Kazandı?
  • Kovid-19: Tepe Noktası ve Normale Dönme
  • Değişim: Anakronistik Zihniyet
  • Gıda Güvenliği Ulusal Güvenliğin bir Parçası Mıdır?
  • Postkovid-19: Küresel Gıda Güvenliği Riskte mi?
  • Üniversiteleri Yeniden Açmak
  • Tarımsal İlaç Kullanımı Artıyor mu?
  • Doğu ve Batı: Hangisi Açık Toplum?
  • Covid-19'u Nakavt Etmek: Uzmanlar(!) Kayıp
  • Gençler(i) Hayatta(n) Ne Beklemekte?
  • Eğitim ile Sınıf Atlama
  • Aklı Olana Deli Gömleği Giydirilemez
  • Bu Yaklaşım İndirgemecilik Değilse Nedir?
  • Tarımda Sektöründe Temel İki Sorun!
  • İnsanın Doğasında Ne Var?
  • İnsanların İçinde Büyüttüğü Nedir?
  • Ekonomik Gerçekler ve Fındık Üretimi
  • Aşılı Karpuz Tüketimi Sağlıklı mı?
  • Büyük Bir Milletiz! Ama Kısır Tartışmalar Baydı
  • Akademinin Değersizleşmesi
  • Kırmızı Altın: Biber
  • Üniversite Eğitimi Kötü Mü?
  • Gençlerin Sesini Duymak
  • Bilimsel Olmayan Düşünceler Hayal Olur
  • Modern İnsanın Sorunu: Yalnızlık
  • Nesiller Yüzyıllardır Neden Kavruk?
  • Tarımda Üretim Planlaması Şart: Turunçgiller
  • Koronasavar Besinler -1-
  • Koronasavar Besinler -2-
  • Bilimsel Eleştiri
  • Bilimsel Eleştiri -2-
  • Osmanlı Modernleşmek İstemedi Mi?
  • Cumhuriyet ve Modernleşme
  • Rektör Seçme Yöntemi Nasıl Olmalı?
  • Üniversiteyi Profesörler mi ya da Profesyoneller mi Yönetmeli?
  • Yeniden Okula Dönmek!
  • Eğitimin Geleceği
  • Pandemi ve Sonrasında Üniversite Eğitimi Neye Evrilir?
  • Angarya Yasak Mı?
  • İnsanı Ararken…
  • Psikolojik Açıdan Kuran’a Bakış 
  • En İyi Davulcu Hangisi?
  • Erken Yaşta Yaşanan Travmalar
  • Din, Bilim ve Üniversite
  • Koronavirüs Tarımsal Üretimi Nasıl Etkiledi?
  • Su Savaşlarını Beklerken
  • Üniversiteler Kapatılmalı Mı?
  • İnsan ve Millet olmak için
  • Yakıta İhtiyaç Duymayan Araçlar Hayatımıza dahil olacak mı ?