BİST

1.460,90

%1.36

Dolar

8,2656

%-0.08

Euro

10,0638

%0.25

Altın

488,0040

%-0.10

İnsanı Tanımak
03.05.2021 11:31



İNSAN DEĞİŞİR

Değişmek, Allah’ın âleme koyduğu değişmez yasadır.



Öğrenmek yenilenmektir, değişmektir. Tevbe de yenilenmektir. Öğrenmek aklın tevbesidir.



Değişim Allah’ın Sünnetullahıdır.



Değişmenin istikameti Hz. Nebi’nin bize ilettiği Kur’an yoludur.



Dünyadaki 18 milyon canlı türü içinde Ruh’u olan ve Ruhuyla birlikte sahip olduğu Akıl, İrade, Vicdan ve Bilinç ile hep değişen, her an değişen, sürekli değişen tek tür İnsan’dır.



İnsan bu değişiklikleri bilerek, isteyerek, yani iradeli olarak yapar.



Çünkü diğer canlıların bütün davranış özellikleri doğuştan verilmiştir, otomatiktir, bellidir.



İnsan ise davranış özelliklerini manuel olarak kendisi ayarlar. Hayatının her anında değişiklik gösterir.



İNSAN TÜRÜNÜ TANIMAK ZORDUR



Bir insanı hakkında hüküm verirken, şu 3 husus öncelikle göz önünde bulundurulmalıdır:



1. İnsanı Konuşuyorsun: İnsan doğası itibariyle değişkendir. Bu değişiklikleri yapmada, şartlara göre çok haklı da olabilir. İnsanın bütün bu değişik yüzlerini bilmek, tanımak ve anlamak gerekebilir.  Onun için insan kolay anlatılamaz. Kesin hüküm verilmesi en zor varlıktır.



2. Yeterli Bilgin Var mı? O insan hakkında yeterli bilgiye sahip misin? Hayatının her anına vakıf mısın? Yaşadığı şartları ve hayat mücadelesini biliyor musun? Mesela, duygularını bilebilir misin? Çok iyi bilgi sahibi olmadan nasıl karar verebileceksin?



3. Önyargılı Olabilirsin: İnsanlar hakkında genelde bir ön yargıya sahip olunabiliyor. Bu önyargılar değişik kaynaklardan bir şekilde belleğimize kazınabiliyor. Daha sonra onlar hakkında konuşurken, bu ön yargılar bizi hep yönlendirebilir, doğrulardan ve gerçeklerden ayırabilir.



HER ŞEYİ SORGULA



Ancak bu durum onu sorgulamamıza ve eleştiri yapmamıza engel değildir.



Nitekim Kur’an, insanın aklederek sorduğu soruları ciddiye alır. Kur’an’da, “Sana Sorarlar (Yeseluneke)” diye başlayan 16 adet soru vardır. Bu sorular mümin, müşrik, Yahudi ve münafıklara aittir. Allah her soruyu ciddiye alır ve soranın dinine milliyetine bakmaksızın cevaplandırır.



Rabbimiz; “İçki ve Kumar”, “Yetimler”, “Kıyametin Zamanı” “Ruh” “Kadınların Ay Hali” “İnfak” “Neyin Helal Olduğu” “Haram Aylar” “Savaş ganimetleri” “Ayın Evreleri” “Zülkarneyn” vb. 16 soruya bizzat kendisi cevap vermiştir.



İNSAN ÇOBAN DA DEĞİLDİR, SÜRÜ DE…



Akleden insan, akıllı insanlar üzerine çoban olmaz. Akıllı insan, kendisini çobanın davarı da yaptırtmaz.



İnsan dışında hiçbir canlı “niçin” diye sormaz. Niçin sorusu akletmenin işaretidir: “Aklıma uygun değil bu” demektir. Veya “aklım yatmadı buna” demektir. Akıl bunun için vardır. Felsefe de bu işe yarar: Sorgula…



İnsan türünün Latince ismi olan H. sapiens sapiens, kendi üzerine akleden varlık demektir.

H. sapiens sapiens, aklettiğinin farkında olan insandır.



ELEŞTİRİ HAKKI SÖYLEMEKTİR



Ancak insan, eleştirilmez değildir.



Eleştiri, süpürüp atmak ve süpürüp almak değildir; eleyip seçmektir.



Eleştiri, pirinci beyaz taşından ayırmaktır.



Peygamberimize bile Kur’an’da en az 7 yerde: “Günahına af dile”, yani “özeleştiri yap” öğüdü verilmektedir.



Hz Ömer; “ Ben hata yaparsam ne yaparsınız” sorusuna, arkadaşlarından “Seni kılıcımızla düzeltiriz” cevabını aldığı için “Elhamdülillah” demiştir.



Eleştiri, değer vermektir: “Sen altınsın dostum, hatan ise kir. Bu kir sana yakışmadı. Gel beraber yıkayalım” demektir.



Eleştiremediğimiz için, maalesef gıybet ediyoruz.



Yapıcı eleştiri, adalet ve itidalli ise, o insan için “estağfurullah” demektir.



İNSAN KUSURLU VARLIKTIR



İnsan kusurlu güzeldir. İnsanın eksiği vardır, fazlası vardır.



Mükemmel olan sadece Allah’tır. Mükemmellik iddiası İblis’e mahsustur: Ben ateştenim, o ise topraktan.



Allah bizi günahsız istemiyor ki; “(Kıyamet gününde) Terazinin iyilik tarafı ağır basıyorsa, hoşnut olacağı güzellik içinde olacak (Karia 101:6-7” diyor. Yani, terazinin günah tarafının da olduğuna dikkat çekiyor.  



İNSANIN ÜRETTİĞİNE BAK



İnsanı değerlendirmenin ölçüsü yaptığı üretimdir. İnsanlığa, hayra ve barışa kattığı iyilik ve güzelliklerdir.



Eğer çalışıyorsa, üretiyorsa, toplumun hayrına ve barışına işler yapıyorsa, ilk önce üretimine bakarız. Eğer kastı yoksa ve bilerek ihanet etmiyorsa, iyi taraflarını görmeye devam ederiz.



İnsan yanlış yapabilir, yanılabilir. O zaman Bakara 286’yı hatırlarız:



“Rabbimiz! Unutur ya da yanılırsak, bundan dolayı bizi cezalandırma! Rabbimiz! Bizden öncekilere yüklediğin gibi bize de ağır yük yükleme!  Rabbimiz! Takat getiremeyeceğimiz şeylerle bizi sorumlu kılma! Günahlarımızı affet, bizi bağışla, bize merhamet et! Sen bizim Mevla’mızsın”



Rabbimiz! Bizi kusurumuz ve günahımızla kabul ediyorsun. Bize darılmıyor ve bizi terk etmiyorsun. Biz de Seni sınırsızca övüyor ve çok seviyoruz Allah’ım.



Hayırlar diliyorum

Ankara, 02 Mayıs 2021

Prof. Dr. Orhan Arslan


Orhan ARSLAN

  • Kuran Kişiliğinden Kopuş
  • KUR’AN; EL HAK OLAN ALLAH’IN İNDİRDİĞİ HAKİKATTİR…
  • EFENDİLER! BU CUMHURİYETTİR...
  • İslam
  • AKIL, BASİRET VE FERASET TUTULUYOR
  • GÜVENİ SORGULA: VAR MI, YOK MU?
  • TAHA 124
  • NAMAZ VAKİTLERİ
  • ÖĞRETMEN HAYAT VERENDİR
  • 1,6 Milyar Müslümana Nurettin Topçu'nun Bakışı
  • Rezzak, Rızık
  • İSTİĞFAR VE TEVBE
  • Uyanık Ol!
  • 2018 YENİ YIL
  • Bilen-Bİlmeyen
  • Esmai Hüsna - 18. Metin
  • İNSANIMIZI KAYBEDİYORUZ
  • CİHAD
  • OKU! DEMİŞTİ…
  • RABBİMİZ SÖYLEMİŞTİ
  • SAPIK(LIK)
  • ALLAH, ANLARSINIZ DİYOR!
  • VEYL
  • Dost Acı Söyler
  • Kuldan İstek, O’ndan Destek...
  • ÇANAKKALE’DEN AFRİN’E YİĞİTLEME
  • MAKYAVELİST DÜNYA’YA KARŞI İSLAM
  • İyi Ol
  • Kimlik ve Kişilik
  • 23 NİSAN 2018 ÇOCUĞU!
  • BİR GECEDE BERAAT…
  • NİÇİN ORUÇ TUTARIZ?
  • DARLANMA! ALLAH GENİŞLİK VERENDİR.
  • AKILSIZLIK HARAMDIR!
  • MÜSLÜMAN TEMİZDİR
  • RESUL SİZİ ŞİKÂYET EDECEK
  • KADİR, BİRLİK BİLİNCİDİR
  • TECELLİGÂH EVRENİ
  • BAYRAM
  • OY KULLANMAK BİAT MI?
  • Esmai Hüsna - Galip
  • Çaba Mı? Sonuç Mu?
  • Kuran Nedir?
  • Esmai Hüsna - "Mustean"
  • Esmai Hüsna - Karîb
  • Yağlık Toplum
  • Esmai Hüsna - Fettah
  • Maria Elif Ne Desin?
  • Değiş(mek)
  • Önceliğiniz Ne ?
  • Esmai Hüsna - Mucib
  • Kuran Dinlemek
  • Yarası Olan Gocunsun
  • İnsan Olmak
  • Korku
  • Allah Sizi Seçti: Kulluğuna...
  • Hayatın Nasıl Öğrendim ?
  • Esmai Hüsna - KÂFİ
  • Esma-i Hüsna - Muhyi
  • İnsan Eşref-i Mahlukat Mı?
  • Hakim Kararı
  • Allah Kime Güvenir?
  • Esmai Hüsna - Mübin
  • Bayram ve Cuma Nasıl Mübarek Olur?
  • Kur'an Ayetlerini Güfte Yapmak
  • Kalitenin Sayıya Galibiyeti Yasası
  • Çoban da Değilsiniz, Sürü de..
  • Kaz Dağı Cinayeti -1-
  • Kaz Dağı Cinayeti -2-
  • Kaz Dağı Cinayeti -3-
  • Kaz Dağı Cinayeti -4-
  • Kaz Dağı Cinayeti -5-
  • Kaz Dağı Cinayeti -6-
  • Kaz Dağı Cinayeti -7-
  • Zalimin Zulmü Varsa...
  • Esmai Hüsna - Bedi
  • Sorulara Cevaplar
  • Cumhuriyeti Anlamak
  • Kur'an'ın Bahsettiği Müslüman
  • Müslümanlar Niçin Dağınık?
  • Harp Hiledir
  • İpekböceği Toplumu
  • Kim Bu?
  • Bizi Ne Hale Getirdiniz?
  • Çaba Mı, Sonuç Mu?
  • Esmai Hüsna - Cami
  • Deprem Bir Doğa Olayıdır
  • Organ Bağışı
  • Kaliteli Gençlik
  • Rızık
  • Filozof Atakan Kayalar!
  • Corona Virüs
  • Agnotoloji
  • Kadın
  • Covid 19
  • Kitap Okuma Eylemi
  • Çanakkale Ruhunu Taşımak
  • Zül Celali Vel İkram
  • Sosyal İzolasyonda Kitap Tavsiyesi
  • Bir Falımız Eksikti!
  • Korona'yı Oruçla Yenmek
  • İyilik Nedir?
  • Son 10 Gün
  • Esmai Hüsna - Evvel
  • Senin; Kadrin, Kıymetin ve Kaliten
  • Kardeşlik
  • Mekke Sebebi, Medine Sonucu
  • Zorluklarınızı Seviniz
  • Allah Yarattıklarıyla İstişare Eder Mi?
  • Sen de İyisin
  • İki Duyulu Hayat
  • Ente Kâfi, Ente Âfi ya Gafur
  • Gece Çalışması
  • El Kefil Allah
  • Eti Senin Kemiği Benim
  • Günaydın Yoldaş, Yolda Mısın?
  • Öğrenciliğime, Öğretmenliğime Şükür
  • Eşlerinizle Güzellikle ve İyilikle Geçinin
  • Bilgi Güçtür; Ancak Ahlaksız Güç Olmamalı
  • 2020 Bize Ne Öğretti?
  • Bilge Kardeşimin Ardından
  • Cehaletin Şifresi
  • Dağlarda Deprem
  • Pandeminin Bozduğu Psikolojimize Esmai Hüsna Tedavisi -1-
  • Mehmet Akif
  • İnsanı Tanımak
  • Kıymetlenmek-Değerlenmek