BİST

1.409,56

%-0,15

Dolar

9,2611

%0,91

Euro

10,7467

%0,69

Altın

526,3910

%-0,72

İnsan ve Millet olmak için
06.10.2021 10:28

Milli Vicdan: İnsan ve Millet olmak için



Bu kadar kötülüğü yapan vicdan sahibi olamaz



Bilge İnsan



Yeniden insanı aramak yolculuğumuzda, insanı anlarsak daha iyi bir dünya (aile, iş ortamı, ülke) kurabileceğimizi düşünmekteyim. Bu düşüncelerle insanın doğasını anlamaya yönelik yazılarımı siz kıymetli okuyucularımla paylaşmıştım. Daha önce paylaştığım  “İnsanın doğasında ne var?, Kötülük İnsan(lar)ın içinde mi? (Temmuz-Ağustos 2020) ve İnsanı Ararken-1/2…(Haziran 2021)” başlıklar yazılarımı özellikle okumanızı öneririm.



Bu yazımda ise vicdan konusunda düşünce ve incelemelerimi sizlerle paylaşacağım.



Vicdan ile ilgili çok sayıda söze rastlamak mümkün. İşte dikkatimi çeken iki tanesi: En mükemmel adalet, vicdandır (Victor Hugo). Vicdanımız, biz onu öldürmedikçe, yanılmaz bir yargıçtır (Honore de Balzac).



Yanılmaz yargıç olarak nitelenen vicdan acaba şu örneklerde hala yaşıyor mudur?



Ölü vicdanlar



Hemen hemen her gün cinnet (delilik) dolu olayları gazetelerde okuyoruz, televizyonda haberlerde izliyoruz veya internette (sosyal medyada rast geliyoruz. 



Bir gün bir adam karısını ve 3 çocuğunu öldürmüş diye duyuyoruz. Bir diğer gün komşusunun kedilerini yakmış birinin haberi. Bir başka gün üniversiteli kız katledilmiş.  Bu soruları/örnekleri uzatmak mümkün! Bu kişilerin psikolojik rahatsızlıkları olması muhtemelidir.



Gelmek istediğim nokta şu, aramızda dolaşan bu küçük veya büyük hataları yapan bu tür adamlardan üzüntü, pişmanlık duyması beklenilmeli mi? Büyük hata yapanlar, suç işleyenleri uzmanlara bırakalım; daha basit olarak günlük hayatta kabalık, haksızlık, vs yapan birinden suçluluk duygusu beklenmeli mi?



Bu soruyu bir sohbetimizde Bilge İnsana sordum. Hatta O’nun da tanıdığı bir kişinin yaptıklarını anlattıktan sonra özel olarak sordum! Bilge insan o kişi özelinde ve bu tip insanlar için “Vicdan noksanlığı var” cevabını verdi.



Geliniz bu vicdan konusuna biraz daha yakından bakalım.



İç mahkeme



Vicdan, Arapça (vicdan) kökenli bir kelimedir: Kişiyi kendi davranışları hakkında bir yargıda bulunmaya iten, kişinin kendi ahlak değerleri üzerine dolaysız ve kendiliğinden yargılama yapmasını sağlayan güçtür (TDK). Bu tanımı şu söz daha da aydınlatmakta: "Tüm insanlar dünyaya, kafa ve yüreklerinde bir “iç mahkeme” ile gelirler. Bunun adına vicdan denir." (A.Boysan).



Bu tür hataları işleyenler vicdan sahibi değiller mi veya vicdan azabı duymazlar mı?  



Duyarsa buna vicdan azabı diye biliriz. Vicdan azabı, yapılan bir işten dolayı duyulan acı veya üzüntü olarak açıklanmaktadır (TDK).



Peki, her insan vicdan azabı duyar mı?



Psikoloji



Bu soruya uzman psikologlar/psikiyatrlar şu cevabı vermekteler: “Bu sorunun cevabının katilin nasıl bir vicdan (üst ben) sahibi olduğunda yatar. Yetiştiği sosyal çevre onun vicdanını kınayacak şekilde oluşturmuşsa bu kişide kaygı (pişmanlık) olur. Aksi bir biçimde vicdan geliştirmişse suçluluk duymaz” (Cüceloğlu D., 1997, İnsan ve Davranışı, 410).



Açıkçası bu kişiler yaptıkları hatadan dolayı vicdan muhasebesi geçirmezler, pişmanlık duymazlar.



Peki, bu halleri ile hala insan olarak kalabilirler mi? Uzmanların görüşleri  şöyle:



“Vicdan insan olmayı, belki de ‘olabilmeyi’ anlatıyor. Çeşitli sebeplerle kalbi ölmüş birisinin taştan bir farkı var mıdır diye sormalıyız kendimize. Kur'an-ı Kerim'de ‘kalpleri mühürlemek’ kavramı tam olarak budur. Bu kavrama göre artık kişinin kalbinde doğru ve yanlışı ayırt edecek yetenek kalmamıştır. Artık günahlar ve inkâr, gerçeği örtmek bağlamında vicdanın sesini susturmaktadır. Bu halde, vicdanı bozulan bir kişi insaniyetini de kaybetmiştir.” (https://kemalsayar.com/insana-dair/vicdan)



Yazımı Muhammed İkbal şu sözüyle tamamlayayım: “Batı vicdanını Doğu’da aklını yitirdi.”



Evet! Yeniden insanı aramak, insanı ve toplumu akıl ve vicdan eksenli inşa etmek zorundayız.



Siz ne dersiniz?



Son söz: İnsan/toplum vicdanını kaybederse hayvanlardan farkı kalmaz.


İsmail GÜVENÇ

  • Bürokratik Oligarşi
  • Başarının Formülü
  • Ararsan Bulursun
  • Yükseköğretimdeki Gelişmeler
  • “Her Türk… Taşımaya Mecburdur.”
  • Sınavsız Yerleştirme Mümkün Mü?
  • Sınavsız Yerleştirme Mümkün Mü? -2-
  • Zabun
  • Sera Ürünleri Sağlıklı Mı?
  • Sera Ürünleri Sağlıklı Mı? -2-
  • CODA'nın Sesi
  • Bilginin Değere Dönüştürülmesi
  • Eğitimde Mi Problem Var Yoksa Yönetimde Mi?
  • Yıl Muhasebesi
  • Karanlığın Gelmemesi İçin Ne Yapmalı?
  • Sahip Çıkmadınız!
  • Fazla Eğitim Mutlu Etmiyor mu?
  • Memleketin Ahvalini Kime Soralım?
  • Üniversite Sıralamaları
  • Memleket Ahvalini Kime Soralım -2-
  • Suriye'yi Kim Hasta Etti?
  • Köşe Yazarları Kimin Sesi Olmalı?
  • Ölümü Yaklaşan … Mescidin Duvarına …
  • Ailede Mutlu ve Başarılı Olmak -1-
  • Domates Pazarı
  • Milletlerin Kahramanlık Destanları Vardır
  • Af(e)rin ki Aferin!
  • Paşa Dedesi İbrikçi Çıktığında
  • Üniversite Eğitiminde Sorun Kimin?
  • Vatan-Din Bahsi ve Sade Vatandaş
  • Üniversite Eğitiminde Sorun Kimin? -2-
  • Eğitimde Yönetim
  • N'için Kardeş Olamıyoruz?
  • Müptezellik Sorunu
  • Dinin Tartışması
  • Muasır Dünyada Yer Alabilir Miyiz?
  • Halkımız Mutlu Mu?
  • Uzmanından Üniversite Yorumu
  • Kutsal İle İnsanları Kandırmak
  • Derin Olmayan Bilgi
  • Tezsiz Tezler...
  • Korkarsan Yenilirsin
  • Aydınların Sosyal Sorumluluğu
  • Havalar ve Verimsiz Düşünme
  • Eğitimin İçinde Kurt Mu Var?
  • Bilginin Laneti
  • Ada'yım
  • Neden Geri Kaldılar?
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma -2-
  • Başarıda Aile Faktörü
  • Populizm
  • Bayramlaşma Kültürü
  • Seçim Vaatlerinde Eğitim
  • Bu Sistemde YÖK'e Ne Olacak?
  • Fuat Sezgin'in Düşündürdükleri
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -1-
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -2-
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -3-
  • Fuat Sezgin'in Düşündürdükleri -2-
  • Eğitimde Liderlik
  • Yirminci Yüzyılda Bir Derviş
  • Başarıda Genetik ve Çevre Etkisi
  • Eğitimde Kıyameti Kim Koparacak?
  • Değişimler / Reformlar
  • Gençlere Hayat Tavsiyeleri
  • Doğa İlmin Kapısıdır
  • Büyüdükçe Mi Gerçekler Anlaşılır?
  • Bilimsel Yayınlar
  • Siyaset Adabı
  • Siyaset Adabı
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme -2-
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme -3-
  • Fıkra Gibi Eğitsel Olaylar
  • Karaya Sabun, Deliye Öğüt Neylesin..
  • Başarının Anahtarı -1-
  • Suya Sabuna Dokunmamak
  • Türk-İslam Dünyasında İnsan Sermayesi
  • Resmi Ortamlarda Görgü Kuralları
  • Yumurta Meselesi
  • Her şey Ortada…
  • Sulh Toplumu
  • Memleket Ahvalini Kime Soralım ?
  • Kitap
  • Manavdaki Yangın ve Milli Vicdani Çözüm
  • Batı'ya Tepki
  • Kül Yutmazlar
  • Eğitimde Fazla Doz
  • Uzun Eğitimde Fayda Var Mı?
  • Maneviyatsılık ve Din(i)darlık Sorunu
  • Modern Tarım ve Tıp
  • Modern Tarım ve Tıp
  • Korku Eğitimi
  • Biz Kimiz?
  • Aydınlar Toplumu Niçin Dönüştüremez
  • Şimdi Bayram...
  • Harvardlı Bir Dekanın Endişesi
  • İnsanlığın En Önemli Keşiflerinden Biri !
  • Sınavsız Liseye Geçiş Hayali Ne Durumda?
  • İşsiz Fidanlar
  • Kendine Hizmet Eden Ön Yargı
  • Organik Tarım Bir Ütopya mı?
  • Başarının Sırrı: Kendini Yönetmek
  • Türk Ailesi İşlevini Yerine Getiriyor mu?
  • Üniversite Felsefesi
  • Eğitimle Yukarı Doğru Hareketliliğin Sonu Mu?
  • Ahvalimizin Anlattığı: Paradigmanın İflası
  • Gıda Güvenliği Azalıyor mu?
  • Gıda Güvenliği Azalıyor mu?
  • Üniversite ile Yukarı Doğru Hareketliliğin Sonu Mu?
  • Organik Ürünlerin Ne Kadarı Organik?
  • 821 Milyon Aç İnsan Varken Dünya Gıda Günü Kutlamak
  • Eleştiri
  • Nereye Gitmek İstiyorsun?
  • Tarımda Sağlık Faktörü
  • Üniversite Eğitimi
  • Eğitim-Öğretim Planlamasını Kim Yapıyor?
  • Başarı, Tabiat ve Sağlık Aforizmaları
  • Ağaca Bak Ama Ormanı Görmeyi de İhmal Etme
  • Dünyaya Nasıl Hakim Oldular?
  • Modern Tarımsal Üretim
  • Eriyip Buharlaşan Buzdan Geriye Boş Kap Kalır
  • Depremi Yaşamak: 1983’den 2020’e
  • İnsan, Psikoloji ve Siyaset Üzerine Aforizmalar
  • Toplumun Ortak Aklına Güven Olur Mu?
  • Herkesin Bir Öyküsü Var, Ama...
  • Tarım Stratejik Bir Sektördür!
  • Korona Virüsü ve Tarımsal Ürün Fiyatları
  • Pandemi: Virüs ve Virüslü Zihniyet
  • Koronavirüsü Hangi İklimde Daha İyi Yayılır? -1-
  • Koronavirüsü Hangi İklimde Daha İyi Yayılır? -2-
  • Gıda Güvenliği Tehlikede mi?
  • Kovid-19: Bilim mi Yoksa Din mi Kazandı?
  • Kovid-19: Tepe Noktası ve Normale Dönme
  • Değişim: Anakronistik Zihniyet
  • Gıda Güvenliği Ulusal Güvenliğin bir Parçası Mıdır?
  • Postkovid-19: Küresel Gıda Güvenliği Riskte mi?
  • Üniversiteleri Yeniden Açmak
  • Tarımsal İlaç Kullanımı Artıyor mu?
  • Doğu ve Batı: Hangisi Açık Toplum?
  • Covid-19'u Nakavt Etmek: Uzmanlar(!) Kayıp
  • Gençler(i) Hayatta(n) Ne Beklemekte?
  • Eğitim ile Sınıf Atlama
  • Aklı Olana Deli Gömleği Giydirilemez
  • Bu Yaklaşım İndirgemecilik Değilse Nedir?
  • Tarımda Sektöründe Temel İki Sorun!
  • İnsanın Doğasında Ne Var?
  • İnsanların İçinde Büyüttüğü Nedir?
  • Ekonomik Gerçekler ve Fındık Üretimi
  • Aşılı Karpuz Tüketimi Sağlıklı mı?
  • Büyük Bir Milletiz! Ama Kısır Tartışmalar Baydı
  • Akademinin Değersizleşmesi
  • Kırmızı Altın: Biber
  • Üniversite Eğitimi Kötü Mü?
  • Gençlerin Sesini Duymak
  • Bilimsel Olmayan Düşünceler Hayal Olur
  • Modern İnsanın Sorunu: Yalnızlık
  • Nesiller Yüzyıllardır Neden Kavruk?
  • Tarımda Üretim Planlaması Şart: Turunçgiller
  • Koronasavar Besinler -1-
  • Koronasavar Besinler -2-
  • Bilimsel Eleştiri
  • Bilimsel Eleştiri -2-
  • Osmanlı Modernleşmek İstemedi Mi?
  • Cumhuriyet ve Modernleşme
  • Rektör Seçme Yöntemi Nasıl Olmalı?
  • Üniversiteyi Profesörler mi ya da Profesyoneller mi Yönetmeli?
  • Yeniden Okula Dönmek!
  • Eğitimin Geleceği
  • Pandemi ve Sonrasında Üniversite Eğitimi Neye Evrilir?
  • Angarya Yasak Mı?
  • İnsanı Ararken…
  • Psikolojik Açıdan Kuran’a Bakış 
  • En İyi Davulcu Hangisi?
  • Erken Yaşta Yaşanan Travmalar
  • Din, Bilim ve Üniversite
  • Koronavirüs Tarımsal Üretimi Nasıl Etkiledi?
  • Su Savaşlarını Beklerken
  • Üniversiteler Kapatılmalı Mı?
  • İnsan ve Millet olmak için
  • Yakıta İhtiyaç Duymayan Araçlar Hayatımıza dahil olacak mı ?