BİST

1.409,56

%-0,15

Dolar

9,2611

%0,91

Euro

10,7467

%0,69

Altın

526,3910

%-0,72

Din, Bilim ve Üniversite
12.06.2021 09:36

Geçen gün “bilimin temeli şüpheye dayanır bir inancın (ideoloji diye de okuyabilirsiniz) mensubu o bilimi yapamaz” mealinde bir yazı okumuştum. Yazı aslında üniversitelerin içerisinde yere alan dini eğitim (farklı dinler olabilir) veren kurumlar ile ilgiliydi.



İddiayı biraz daha genişleterek şu soruyu soralım: Bir araştırıcı, kendince aidiyet duyduğu bir konuda (tarihi, ana dili, inancı vs) bilimsel araştırma yapabilir mi?



Bu konuda sosyal (ilahiyat ve hukukçu) ve fen bilimciler (mühendis ve sağlık) üzerine eğitim almış arkadaşlarımla (çoğunluğu akademisyen) konuyu değerlendirdim. Bu tartışmayı size özetleyeceğim:



Subjektif görüşlerden arınmak



İlk olarak mühendis ve tıp fakültesinde akademisyenler ile değerlendirmemizden ilgili kısmı aktarayım: Mühendis kökenli birisiİkisi birbirinden tabii ki farklıdır. Zaten ilahiyat fakültelerinin akademik mi yoksa din adamı yetiştiren kurumlara mı dönüştürüleceği tartışması buradan çıkmıştı. Tabii burada araştırma yapacak kişi illa da ateist olacak diye bir şey yok, nitekim mühendislik okuyanların çoğunun inançlı olduğu gibi”. Bir başka mühendis kökenli akademisyen “bir dindar inancıyla ilgili konuda akademik çalışma yapamaz” düşüncesinde ve şunları ekliyor: “Sanırım dünyanın neresi olursa olsun, akademisyen de olsalar, özellikle sosyal konularda insanların bir konuyu incelerken kendi subjektif görüşlerinden arınmaları mümkün değil.”



Bilimin konusu



Sosyal bilimlere vukufiyeti ile bir entelektüel olarak Uzman Dr. Hanifi Dağoğlu’nun, ifadeleri ise çok dikkat çekici: “Felsefe orjin olarak din kökenlidir. Sokrates; ‘bize hikmet verilmedi, biz hikmeti sevenleriz (filozof)’ sözü felsefenin ortaya çıkış biçimini ortaya koyar. Antik Yunanda felsefe dili geliştikten sonra, bilgi alanı fizik ve metafizik alan olarak ayrıldı. Bu anlamda teoloji tam olarak metafizik bir alandır. Kısaca ‘ölçüle bilineni ölçme, ölçülemeyeni ölçülebilir hale getirme’ prensibinden doğdu. Sosyal bilimler de ölçülemeyen alan olarak kabul ediliyorsa da, mümkün oldukça ölçülebilir hale getirilmeye çalışılarak sosyal alan bilimi yapılır. Bu anlamda tarih ideolojik yorum kabul edilir, bilim kabul edilmez. Çünkü özünde spekülatif bir alandır. Bu perspektif ile düşündüğümüzde felsefe günümüzde metafizik dışında uğraşı alanlarını yitirmiştir. Metafizik tam anlamıyla felsefenin konusudur ve bilim olamaz. Felsefe -bilim ilişkisine gelince, felsefe bilim için ancak bir hipotez olabilir. Eskatoloji (ahiret bilim) bu guruptan sayılır ve spekülatiftir. Bundan dolayı yaşadığımız çağa ‘bilim çağı’ denir.



Bu grupta objektif olunamayacağı düşüncesi hakim.



Pozitivist bakış



İkinci olarak, ilahiyatçı ve hukukçular ile değerlendirmemizden ilgili bazı kısımları aktarayım. Bir ilahiyat kökenli akademisyen “Bilim pozitivist bakış açısıyla değerlendirilirse doğru bir tespit”. Bir hocamız ise “Bu yaklaşım bilimsel bir yaklaşım olamaz. Evet,  ilâhiyat kavramı söz konusu bu metodları çağrıştırıyor, olabilir. O bakımdan adı  "İslâmî İlimler" olsun diyenler de bulunmuştur. Ama adının ne olduğu değil, içeriğinin, amaç ve müfredatının ne olduğu önemli.”



Tartışmada hukukçu bir dostumuz ise şüphe ile bilimsel çalışmaya başlanabileceğini kabul etmekte ve bilimsel sorunlar konusunda objektif olunabileceğini iddia etmekte.



Bu grupta hukukçulara bir itiraz var:



Hukukçular objektif değil ki! Bunu şu şekilde açıklamakta: “Önemli kararlar hep oylamayla alınıyor ve üyeler dünya görüşlerine göre oy kullanıyor. Ben bu durumu konferans veren Sami Selçuk’a sordum: Yargı kararlarının oylama usulü alınması hukuka uygun mu?



Cevap özetle şu şekildeydi: “Bu yılın en güzel sorusu bu oldu. Ancak vereceğim cevap güzel olmayacak. Oylama, hukuksuzluğun çözüme kavuşturulmasıdır, çaresizliğin çaresidir.”



Sonuç olarak aynı soruya farklı cevaplar!



Baştaki soru galiba haklı, aidiyetiniz, dünya görüşünüz, bulunduğunuz mevzi objektif değerlendirmenize ket vuruyor.



Son söz: Kirpiye yavrusu pamukçuk gözükür.


İsmail GÜVENÇ

  • Bürokratik Oligarşi
  • Başarının Formülü
  • Ararsan Bulursun
  • Yükseköğretimdeki Gelişmeler
  • “Her Türk… Taşımaya Mecburdur.”
  • Sınavsız Yerleştirme Mümkün Mü?
  • Sınavsız Yerleştirme Mümkün Mü? -2-
  • Zabun
  • Sera Ürünleri Sağlıklı Mı?
  • Sera Ürünleri Sağlıklı Mı? -2-
  • CODA'nın Sesi
  • Bilginin Değere Dönüştürülmesi
  • Eğitimde Mi Problem Var Yoksa Yönetimde Mi?
  • Yıl Muhasebesi
  • Karanlığın Gelmemesi İçin Ne Yapmalı?
  • Sahip Çıkmadınız!
  • Fazla Eğitim Mutlu Etmiyor mu?
  • Memleketin Ahvalini Kime Soralım?
  • Üniversite Sıralamaları
  • Memleket Ahvalini Kime Soralım -2-
  • Suriye'yi Kim Hasta Etti?
  • Köşe Yazarları Kimin Sesi Olmalı?
  • Ölümü Yaklaşan … Mescidin Duvarına …
  • Ailede Mutlu ve Başarılı Olmak -1-
  • Domates Pazarı
  • Milletlerin Kahramanlık Destanları Vardır
  • Af(e)rin ki Aferin!
  • Paşa Dedesi İbrikçi Çıktığında
  • Üniversite Eğitiminde Sorun Kimin?
  • Vatan-Din Bahsi ve Sade Vatandaş
  • Üniversite Eğitiminde Sorun Kimin? -2-
  • Eğitimde Yönetim
  • N'için Kardeş Olamıyoruz?
  • Müptezellik Sorunu
  • Dinin Tartışması
  • Muasır Dünyada Yer Alabilir Miyiz?
  • Halkımız Mutlu Mu?
  • Uzmanından Üniversite Yorumu
  • Kutsal İle İnsanları Kandırmak
  • Derin Olmayan Bilgi
  • Tezsiz Tezler...
  • Korkarsan Yenilirsin
  • Aydınların Sosyal Sorumluluğu
  • Havalar ve Verimsiz Düşünme
  • Eğitimin İçinde Kurt Mu Var?
  • Bilginin Laneti
  • Ada'yım
  • Neden Geri Kaldılar?
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma -2-
  • Başarıda Aile Faktörü
  • Populizm
  • Bayramlaşma Kültürü
  • Seçim Vaatlerinde Eğitim
  • Bu Sistemde YÖK'e Ne Olacak?
  • Fuat Sezgin'in Düşündürdükleri
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -1-
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -2-
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -3-
  • Fuat Sezgin'in Düşündürdükleri -2-
  • Eğitimde Liderlik
  • Yirminci Yüzyılda Bir Derviş
  • Başarıda Genetik ve Çevre Etkisi
  • Eğitimde Kıyameti Kim Koparacak?
  • Değişimler / Reformlar
  • Gençlere Hayat Tavsiyeleri
  • Doğa İlmin Kapısıdır
  • Büyüdükçe Mi Gerçekler Anlaşılır?
  • Bilimsel Yayınlar
  • Siyaset Adabı
  • Siyaset Adabı
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme -2-
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme -3-
  • Fıkra Gibi Eğitsel Olaylar
  • Karaya Sabun, Deliye Öğüt Neylesin..
  • Başarının Anahtarı -1-
  • Suya Sabuna Dokunmamak
  • Türk-İslam Dünyasında İnsan Sermayesi
  • Resmi Ortamlarda Görgü Kuralları
  • Yumurta Meselesi
  • Her şey Ortada…
  • Sulh Toplumu
  • Memleket Ahvalini Kime Soralım ?
  • Kitap
  • Manavdaki Yangın ve Milli Vicdani Çözüm
  • Batı'ya Tepki
  • Kül Yutmazlar
  • Eğitimde Fazla Doz
  • Uzun Eğitimde Fayda Var Mı?
  • Maneviyatsılık ve Din(i)darlık Sorunu
  • Modern Tarım ve Tıp
  • Modern Tarım ve Tıp
  • Korku Eğitimi
  • Biz Kimiz?
  • Aydınlar Toplumu Niçin Dönüştüremez
  • Şimdi Bayram...
  • Harvardlı Bir Dekanın Endişesi
  • İnsanlığın En Önemli Keşiflerinden Biri !
  • Sınavsız Liseye Geçiş Hayali Ne Durumda?
  • İşsiz Fidanlar
  • Kendine Hizmet Eden Ön Yargı
  • Organik Tarım Bir Ütopya mı?
  • Başarının Sırrı: Kendini Yönetmek
  • Türk Ailesi İşlevini Yerine Getiriyor mu?
  • Üniversite Felsefesi
  • Eğitimle Yukarı Doğru Hareketliliğin Sonu Mu?
  • Ahvalimizin Anlattığı: Paradigmanın İflası
  • Gıda Güvenliği Azalıyor mu?
  • Gıda Güvenliği Azalıyor mu?
  • Üniversite ile Yukarı Doğru Hareketliliğin Sonu Mu?
  • Organik Ürünlerin Ne Kadarı Organik?
  • 821 Milyon Aç İnsan Varken Dünya Gıda Günü Kutlamak
  • Eleştiri
  • Nereye Gitmek İstiyorsun?
  • Tarımda Sağlık Faktörü
  • Üniversite Eğitimi
  • Eğitim-Öğretim Planlamasını Kim Yapıyor?
  • Başarı, Tabiat ve Sağlık Aforizmaları
  • Ağaca Bak Ama Ormanı Görmeyi de İhmal Etme
  • Dünyaya Nasıl Hakim Oldular?
  • Modern Tarımsal Üretim
  • Eriyip Buharlaşan Buzdan Geriye Boş Kap Kalır
  • Depremi Yaşamak: 1983’den 2020’e
  • İnsan, Psikoloji ve Siyaset Üzerine Aforizmalar
  • Toplumun Ortak Aklına Güven Olur Mu?
  • Herkesin Bir Öyküsü Var, Ama...
  • Tarım Stratejik Bir Sektördür!
  • Korona Virüsü ve Tarımsal Ürün Fiyatları
  • Pandemi: Virüs ve Virüslü Zihniyet
  • Koronavirüsü Hangi İklimde Daha İyi Yayılır? -1-
  • Koronavirüsü Hangi İklimde Daha İyi Yayılır? -2-
  • Gıda Güvenliği Tehlikede mi?
  • Kovid-19: Bilim mi Yoksa Din mi Kazandı?
  • Kovid-19: Tepe Noktası ve Normale Dönme
  • Değişim: Anakronistik Zihniyet
  • Gıda Güvenliği Ulusal Güvenliğin bir Parçası Mıdır?
  • Postkovid-19: Küresel Gıda Güvenliği Riskte mi?
  • Üniversiteleri Yeniden Açmak
  • Tarımsal İlaç Kullanımı Artıyor mu?
  • Doğu ve Batı: Hangisi Açık Toplum?
  • Covid-19'u Nakavt Etmek: Uzmanlar(!) Kayıp
  • Gençler(i) Hayatta(n) Ne Beklemekte?
  • Eğitim ile Sınıf Atlama
  • Aklı Olana Deli Gömleği Giydirilemez
  • Bu Yaklaşım İndirgemecilik Değilse Nedir?
  • Tarımda Sektöründe Temel İki Sorun!
  • İnsanın Doğasında Ne Var?
  • İnsanların İçinde Büyüttüğü Nedir?
  • Ekonomik Gerçekler ve Fındık Üretimi
  • Aşılı Karpuz Tüketimi Sağlıklı mı?
  • Büyük Bir Milletiz! Ama Kısır Tartışmalar Baydı
  • Akademinin Değersizleşmesi
  • Kırmızı Altın: Biber
  • Üniversite Eğitimi Kötü Mü?
  • Gençlerin Sesini Duymak
  • Bilimsel Olmayan Düşünceler Hayal Olur
  • Modern İnsanın Sorunu: Yalnızlık
  • Nesiller Yüzyıllardır Neden Kavruk?
  • Tarımda Üretim Planlaması Şart: Turunçgiller
  • Koronasavar Besinler -1-
  • Koronasavar Besinler -2-
  • Bilimsel Eleştiri
  • Bilimsel Eleştiri -2-
  • Osmanlı Modernleşmek İstemedi Mi?
  • Cumhuriyet ve Modernleşme
  • Rektör Seçme Yöntemi Nasıl Olmalı?
  • Üniversiteyi Profesörler mi ya da Profesyoneller mi Yönetmeli?
  • Yeniden Okula Dönmek!
  • Eğitimin Geleceği
  • Pandemi ve Sonrasında Üniversite Eğitimi Neye Evrilir?
  • Angarya Yasak Mı?
  • İnsanı Ararken…
  • Psikolojik Açıdan Kuran’a Bakış 
  • En İyi Davulcu Hangisi?
  • Erken Yaşta Yaşanan Travmalar
  • Din, Bilim ve Üniversite
  • Koronavirüs Tarımsal Üretimi Nasıl Etkiledi?
  • Su Savaşlarını Beklerken
  • Üniversiteler Kapatılmalı Mı?
  • İnsan ve Millet olmak için
  • Yakıta İhtiyaç Duymayan Araçlar Hayatımıza dahil olacak mı ?