BİST

1.910,41

%1,61

Dolar

13,7186

%0,40

Euro

15,5362

%0,18

Altın

786,5300

%0,95

Cumhuriyet ve Modernleşme
02.01.2021 19:44
Geçen hafta “Osmanlı Modernleşmek istemedi mi” başlıklı bir yazı yazmıştım. Amerika’da 1856’da zararı belirlenen, sonra Avrupa ülkelerine sıçrayan ve oradan da Osmanlı topraklarına yayılan filoksera zararlısı ile mücadele konusunda çağdaşlarından (10-20 yıllık gecikme önemsenmez ise) çok geri olmadığı söylenebilir.
Osmanlı Devleti 1886’ya kadar filokseranın varlığını resmen kabul etmemiştir. Bir sorunu görmemek çözüm değildir. Bir süre sonra daha büyük bir sorun olarak karşınıza çıkabilir. Bu böceğin zararının büyüklüğünü; Aydın vilayetinde 1885-1902 yılları arasında bağ alanlarının yaklaşık %70-75’i tamamen tahrip olduğu ifade edilirse daha iyi anlaşılacaktır.
Peki, aynı konuda Cumhuriyet döneminde nasıl bir durum sergilenmiştir.

Süreklilik…

Dünyada 1890’larda bu zararlıya çözüm olarak aşılı fidan kullanımı geçerli yöntem olarak kabul edilmiştir. Bu tarihlerde Osmanlı topraklarında açılan Amerikan asma fidanlıklarının sayısı beşe ulaşmıştı. Filokseranın yarattığı tehlikenin ve Amerikan asma fidanlarına olan ihtiyacın Cumhuriyetin ilanından sonra da devam ettiği anlaşılmaktadır. Nitekim Osmanlı yönetimi tarafından açılan fidanlıklar faaliyetlerine devam ederken, Ankara hükümeti 1933’e kadar Denizli, Çal, İzmit, Tekirdağ’da yeni fidanlıklar kurdu. Ayrıca, Lozan Antlaşması’nın yüzüncü maddesinin sekizinci fıkrası ile yeni yönetim, 1881 ve 1889 tarihli filokseraya karşı alınacak tedbirleri içeren uluslararası sözleşmelere katıldığını beyan etti. Bornovaki bağcıların sorununa çözüm bulmak için 1931 yılında Bornova’da Garbı Anadolu Bağcılık Enstitüsü kurulmuştu.
Kim ne derse desin bu bilgilere göre Cumhuriyet dönemi birçok konuda olduğu gibi bu konu da Osmanlının devamı bir durumdadır.
Elbette Cumhuriyet döneminde birçok sektör gibi tarımda da büyük atılım gerçekleştirilmiştir. En önemli gelişme makinalaşmada yaşanmıştır

Traktör devrimi…

Batıda 18. yy’da gerçekleştirilmeye başlanan sanayi devrimi tarım sektörünü derinden etkilemiştir. Bu dönemdeki gelişmeler dünyada modern tarımın temellerinin atılmasını sağlamıştır. Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri’nde 19’uncu yüzyılın sonlarında meydana gelen enerji devrimi de Türkiye tarımı üzerinde etkisi yavaş ve sınırlı olmuştur.
Tarımda önemli devrimlerden biri traktörün kullanılmaya başlanmasıdır. İçten yanmalı motoru olan ilk traktör 1892 yılında ABD’de yapılmıştır. Traktöre takılan aletler ile toprak işleme ve birçok kültürel işlem insan gücüne daha az ihtiyaç duyarak yapılmaya başlanmıştır.
Dünyada tarımda makine kullanımı ve tarımsal mekanizasyon alanındaki gelişmeler paralelinde ülkemizde de tarihsel süreçte gelişmeler görülmüştür. Bu amaçla ilk önlem olarak bir kısım makinelerin dışarıdan sağlanması öngörülmüştür. 1914’de Almanya’dan bazı enerji ve iş makineleri ithal edilmiştir. Türkiye’de ilk traktörün Adana Belediyesi tarafından 1907’de İngiltere’den satın alındığı belirtilmektedir.
Türkiye’de 1914 yılında sadece 4 traktör vardı. Değişimin boyutunu anlamak için Türkiye’de 2019 yılındaki toplam traktör sayısının 1.36 milyon adet olduğunu söylemek yeterli olacaktır.

Cumhuriyet döneminde

Erken Cumhuriyet döneminde tarımda makinalaşma teşvik edilmiştir. Buna rağmen eski yöntemler modernleşme çabaları ile birlikte uygulanarak devam etmiştir.
1924’de Tarım Bakanlığı tarafından 221 adet traktör ithal edilerek üreticilere dağıtılmıştır.
1929 yılında çiftçiye pullu dağıtımı yapılmıştır.
1936’da Türkiye’de tarım makineleri ile ilgili ilk resmi sayımda saptanan traktör sayısı bin 308’dir.
1944’de Bakanlar Kurulu kararı ile Türkiye Zirai Donatım Kurumu (TZDK) kurulmuştur. 1949’da Marshall yardım programı ile tarım makineleri varlığı artmıştır.
1954’da Türk Traktör Fabrikası kurulmuştur.
1979’da ilk traktör ihracatı yapılmıştır.
Cumhuriyet döneminde Osmanlı’da başlayan Modernleşme çabalarının başarılı bir şekilde sürdürüldüğünü söylemek mümkündür.

Son söz: Çağın ruhunu yakalamak için değişmezseniz yok olabilirsiniz.

İsmail GÜVENÇ

  • Bürokratik Oligarşi
  • Başarının Formülü
  • Ararsan Bulursun
  • Yükseköğretimdeki Gelişmeler
  • “Her Türk… Taşımaya Mecburdur.”
  • Sınavsız Yerleştirme Mümkün Mü?
  • Sınavsız Yerleştirme Mümkün Mü? -2-
  • Zabun
  • Sera Ürünleri Sağlıklı Mı?
  • Sera Ürünleri Sağlıklı Mı? -2-
  • CODA'nın Sesi
  • Bilginin Değere Dönüştürülmesi
  • Eğitimde Mi Problem Var Yoksa Yönetimde Mi?
  • Yıl Muhasebesi
  • Karanlığın Gelmemesi İçin Ne Yapmalı?
  • Sahip Çıkmadınız!
  • Fazla Eğitim Mutlu Etmiyor mu?
  • Memleketin Ahvalini Kime Soralım?
  • Üniversite Sıralamaları
  • Memleket Ahvalini Kime Soralım -2-
  • Suriye'yi Kim Hasta Etti?
  • Köşe Yazarları Kimin Sesi Olmalı?
  • Ölümü Yaklaşan … Mescidin Duvarına …
  • Ailede Mutlu ve Başarılı Olmak -1-
  • Domates Pazarı
  • Milletlerin Kahramanlık Destanları Vardır
  • Af(e)rin ki Aferin!
  • Paşa Dedesi İbrikçi Çıktığında
  • Üniversite Eğitiminde Sorun Kimin?
  • Vatan-Din Bahsi ve Sade Vatandaş
  • Üniversite Eğitiminde Sorun Kimin? -2-
  • Eğitimde Yönetim
  • N'için Kardeş Olamıyoruz?
  • Müptezellik Sorunu
  • Dinin Tartışması
  • Muasır Dünyada Yer Alabilir Miyiz?
  • Halkımız Mutlu Mu?
  • Uzmanından Üniversite Yorumu
  • Kutsal İle İnsanları Kandırmak
  • Derin Olmayan Bilgi
  • Tezsiz Tezler...
  • Korkarsan Yenilirsin
  • Aydınların Sosyal Sorumluluğu
  • Havalar ve Verimsiz Düşünme
  • Eğitimin İçinde Kurt Mu Var?
  • Bilginin Laneti
  • Ada'yım
  • Neden Geri Kaldılar?
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma -2-
  • Başarıda Aile Faktörü
  • Populizm
  • Bayramlaşma Kültürü
  • Seçim Vaatlerinde Eğitim
  • Bu Sistemde YÖK'e Ne Olacak?
  • Fuat Sezgin'in Düşündürdükleri
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -1-
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -2-
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -3-
  • Fuat Sezgin'in Düşündürdükleri -2-
  • Eğitimde Liderlik
  • Yirminci Yüzyılda Bir Derviş
  • Başarıda Genetik ve Çevre Etkisi
  • Eğitimde Kıyameti Kim Koparacak?
  • Değişimler / Reformlar
  • Gençlere Hayat Tavsiyeleri
  • Doğa İlmin Kapısıdır
  • Büyüdükçe Mi Gerçekler Anlaşılır?
  • Bilimsel Yayınlar
  • Siyaset Adabı
  • Siyaset Adabı
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme -2-
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme -3-
  • Fıkra Gibi Eğitsel Olaylar
  • Karaya Sabun, Deliye Öğüt Neylesin..
  • Başarının Anahtarı -1-
  • Suya Sabuna Dokunmamak
  • Türk-İslam Dünyasında İnsan Sermayesi
  • Resmi Ortamlarda Görgü Kuralları
  • Yumurta Meselesi
  • Her şey Ortada…
  • Sulh Toplumu
  • Memleket Ahvalini Kime Soralım ?
  • Kitap
  • Manavdaki Yangın ve Milli Vicdani Çözüm
  • Batı'ya Tepki
  • Kül Yutmazlar
  • Eğitimde Fazla Doz
  • Uzun Eğitimde Fayda Var Mı?
  • Maneviyatsılık ve Din(i)darlık Sorunu
  • Modern Tarım ve Tıp
  • Modern Tarım ve Tıp
  • Korku Eğitimi
  • Biz Kimiz?
  • Aydınlar Toplumu Niçin Dönüştüremez
  • Şimdi Bayram...
  • Harvardlı Bir Dekanın Endişesi
  • İnsanlığın En Önemli Keşiflerinden Biri !
  • Sınavsız Liseye Geçiş Hayali Ne Durumda?
  • İşsiz Fidanlar
  • Kendine Hizmet Eden Ön Yargı
  • Organik Tarım Bir Ütopya mı?
  • Başarının Sırrı: Kendini Yönetmek
  • Türk Ailesi İşlevini Yerine Getiriyor mu?
  • Üniversite Felsefesi
  • Eğitimle Yukarı Doğru Hareketliliğin Sonu Mu?
  • Ahvalimizin Anlattığı: Paradigmanın İflası
  • Gıda Güvenliği Azalıyor mu?
  • Gıda Güvenliği Azalıyor mu?
  • Üniversite ile Yukarı Doğru Hareketliliğin Sonu Mu?
  • Organik Ürünlerin Ne Kadarı Organik?
  • 821 Milyon Aç İnsan Varken Dünya Gıda Günü Kutlamak
  • Eleştiri
  • Nereye Gitmek İstiyorsun?
  • Tarımda Sağlık Faktörü
  • Üniversite Eğitimi
  • Eğitim-Öğretim Planlamasını Kim Yapıyor?
  • Başarı, Tabiat ve Sağlık Aforizmaları
  • Ağaca Bak Ama Ormanı Görmeyi de İhmal Etme
  • Dünyaya Nasıl Hakim Oldular?
  • Modern Tarımsal Üretim
  • Eriyip Buharlaşan Buzdan Geriye Boş Kap Kalır
  • Depremi Yaşamak: 1983’den 2020’e
  • İnsan, Psikoloji ve Siyaset Üzerine Aforizmalar
  • Toplumun Ortak Aklına Güven Olur Mu?
  • Herkesin Bir Öyküsü Var, Ama...
  • Tarım Stratejik Bir Sektördür!
  • Korona Virüsü ve Tarımsal Ürün Fiyatları
  • Pandemi: Virüs ve Virüslü Zihniyet
  • Koronavirüsü Hangi İklimde Daha İyi Yayılır? -1-
  • Koronavirüsü Hangi İklimde Daha İyi Yayılır? -2-
  • Gıda Güvenliği Tehlikede mi?
  • Kovid-19: Bilim mi Yoksa Din mi Kazandı?
  • Kovid-19: Tepe Noktası ve Normale Dönme
  • Değişim: Anakronistik Zihniyet
  • Gıda Güvenliği Ulusal Güvenliğin bir Parçası Mıdır?
  • Postkovid-19: Küresel Gıda Güvenliği Riskte mi?
  • Üniversiteleri Yeniden Açmak
  • Tarımsal İlaç Kullanımı Artıyor mu?
  • Doğu ve Batı: Hangisi Açık Toplum?
  • Covid-19'u Nakavt Etmek: Uzmanlar(!) Kayıp
  • Gençler(i) Hayatta(n) Ne Beklemekte?
  • Eğitim ile Sınıf Atlama
  • Aklı Olana Deli Gömleği Giydirilemez
  • Bu Yaklaşım İndirgemecilik Değilse Nedir?
  • Tarımda Sektöründe Temel İki Sorun!
  • İnsanın Doğasında Ne Var?
  • İnsanların İçinde Büyüttüğü Nedir?
  • Ekonomik Gerçekler ve Fındık Üretimi
  • Aşılı Karpuz Tüketimi Sağlıklı mı?
  • Büyük Bir Milletiz! Ama Kısır Tartışmalar Baydı
  • Akademinin Değersizleşmesi
  • Kırmızı Altın: Biber
  • Üniversite Eğitimi Kötü Mü?
  • Gençlerin Sesini Duymak
  • Bilimsel Olmayan Düşünceler Hayal Olur
  • Modern İnsanın Sorunu: Yalnızlık
  • Nesiller Yüzyıllardır Neden Kavruk?
  • Tarımda Üretim Planlaması Şart: Turunçgiller
  • Koronasavar Besinler -1-
  • Koronasavar Besinler -2-
  • Bilimsel Eleştiri
  • Bilimsel Eleştiri -2-
  • Osmanlı Modernleşmek İstemedi Mi?
  • Cumhuriyet ve Modernleşme
  • Rektör Seçme Yöntemi Nasıl Olmalı?
  • Üniversiteyi Profesörler mi ya da Profesyoneller mi Yönetmeli?
  • Yeniden Okula Dönmek!
  • Eğitimin Geleceği
  • Pandemi ve Sonrasında Üniversite Eğitimi Neye Evrilir?
  • Angarya Yasak Mı?
  • İnsanı Ararken…
  • Psikolojik Açıdan Kuran’a Bakış 
  • En İyi Davulcu Hangisi?
  • Erken Yaşta Yaşanan Travmalar
  • Din, Bilim ve Üniversite
  • Koronavirüs Tarımsal Üretimi Nasıl Etkiledi?
  • Su Savaşlarını Beklerken
  • Üniversiteler Kapatılmalı Mı?
  • İnsan ve Millet olmak için
  • Yakıta İhtiyaç Duymayan Araçlar Hayatımıza dahil olacak mı ?