Bu yazı, cihanşümul ve kadim Türk devlet aklını, iradesini küçümseyenlere hitap etmiyor; boşuna vakit kaybetmesinler. Çünkü “Büyük beyinler fikirleri tartışır, orta beyinler olayları, küçük beyinler ise kişileri konuşur.” Onlar ABD’nin, İngiltere’nin, Rusya’nın, Çin’in ve İsrail’in büyüklüğüne methiyeler düzmeye devam etsinler. Bu söz ister Eleanor Roosevelt’e ister Amiral Hyman G. Rickover’a atfedilsin; önemli olan kimin söylediği değil, ifade ettiği düşüncenin doğruluğudur.
Kamuoyunun dikkatinden kaçan ilginç gelişmeler yaşanıyor. Belki bunlar haberleştiriliyor; ancak olaylar ve olgular arasındaki sebep-sonuç ilişkisi üzerinde yeterince durulmuyor. Mesela, 10 Ağustos’ta 467 oyla kabul edilen “Çerçeve Yasa” doğrultusunda oluşturulan Takip ve Değerlendirme Kurulu’nun ilk toplantısı üç saat sürdü. Toplantıda dört alt komisyon kurulmasına karar verildi.
“Ne var bunda, rutin bir toplantı” mı diyeceksiniz?
Toplum, Çerçeve Yasa üzerinden “evetçiler” ve “hayırcılar” olarak ikiye ayrılırken, devletin bekası ve millî güvenliğin sağlanması bakımından önemli kararlar alınmakla kalmıyor, aynı zamanda titizlikle uygulanıyor.
Şimdilik tek bir örnekle yetinelim:
Daha düne kadar ana akım medyada, ABD’nin PYD/YPG/SDG’ye gönderdiği yüzlerce TIR dolusu silah ve cephaneden söz ediliyordu. Şimdi ise bu silahların akıbeti meçhul. ABD silahlarını teslim alanların, bugün Ankara’nın himayesindeki Şam yönetimiyle anlaşarak örgütlerini feshettiklerini açıklamaları herhâlde tesadüf değildir.
Mazlum Abdi’nin, SDG’nin “bağımsız bir askerî güç” olarak varlığına son verildiğini ve Suriye ordusuna tam entegrasyonun tamamlandığını açıklamasına Tom Barrack ne demiş olabilir? “SDG/YPG’nin feshi tarihî ve destansıdır!” ABD’nin desteğiyle, Suriye’nin kuzeydoğusunda IŞİD’le mücadele etmek amacıyla 2015 yılında kurulan SDG artık yok!
Entegrasyon süreci çoktan başladı. Hatta Rojava Özerk Yönetimi Dış İlişkiler Eş Başkanı İlham Ahmed, SDG'nin feshedilmesinin ardından Mazlum Abdi'nin Cumhurbaşkanlığı danışmanı, kendisinin ise Halk Meclisi üyesi olmasını öngören kararnamenin birkaç gün içinde yayımlanacağını açıkladı.
Golan’da öngördüğümüz jeopolitik eşik
Hatırlayanlarınız vardır. 17 Mayıs 2026’da yayımladığım “Golan–Yermuk–Taberiye Hattından Mazlum Abdi Trafiğine: Türkiye İçin Yeni Jeopolitik Eşik” başlıklı yazımda Golan krizine değinmiştim. Bu, durup dururken kaleme alınmış bir metin değildi.
Çünkü Suriye’de yaşanan gelişmeler, Türkiye–İsrail ilişkilerinde çatışma ve savaş ihtimali de dâhil olmak üzere, İsrail’in Golan’daki fiilî işgalinin nasıl sonlandırılacağı meselesinde düğümleniyor.
Bu değerlendirmeyi doğrulayan ve güncelleyen isim ise ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye ile Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack oldu. Şimdi o fasla geçelim.
Tom Barrack’ın Golan açıklamasında Washington ayarı
Tom Barrack, 21 Ağustos 2026’da Lübnan asıllı Avustralyalı Mario Nawfal’a verdiği röportajda, İsrail’in Golan Tepeleri’ni BM kararlarına aykırı biçimde “hâlâ işgal ettiğini” söylemişti. Ayrıca Golan’ın, “zor kullanılarak ele geçirilen toprakların nesiller boyunca tartışmalı kalmasına” örnek olduğunu belirtmişti.
Ancak bu sözler, Donald Trump’ın 2019’da Golan üzerindeki İsrail egemenliğini tanıyan kararıyla çeliştiği gerekçesiyle Washington ve İsrail’de tepkiyle karşılandı. ABD dışişlerinden yediği zılgıtlardan gözüne uyku girmeyen Barrack iki gün sonra açıklamasını düzelterek, sözlerinin Golan’ın “tarihî statüsünü” anlatmaya yönelik olduğunu ifade etti.
Barrack kendi sözlerinin BM’nin görüşünü benimsediği anlamına gelmediğini, ABD’nin Golan politikası Başkan Trump tarafından 2019’da belirlendiğini ve değişmediğini söyledi.
Kısacası Barrack, önce Golan’ı İsrail işgali altındaki Suriye toprağı olarak tanımladı; ardından bunun ABD’nin resmî politikasında bir değişiklik anlamına gelmediğini açıklayarak geri adım attı. Barrack'ın ilk açıklaması onun gerçek düşüncesiydi. Uygulanmasi zaman istiyor. Doğu Akdeniz ve Levant havzası, tarihinin en karmaşık güvenlik denklemlerinden biri.
Tom Barrack’ın bölgesel görevlerinde aile köklerinin etkisi var mı?
ABD’nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye-Irak Özel Başkanlık Temsilcisi Tom Barrack’ın bu görevler için tercih edilmesinde, Başkan Donald Trump’la yaklaşık kırk yıldır süren yakın dostluğu ve güven ilişkisi belirleyici oldu.
Bununla birlikte Barrack’ın ailesinin bölgeden gelmesi, Arapçaya ve Orta Doğu’nun toplumsal yapısına aşinalığı da Ankara, Şam ve Bağdat dosyalarının aynı isimde toplanmasını kolaylaştıran önemli özellikler arasında değerlendiriliyor.
Barrack’ın önce Türkiye Büyükelçiliği, ardından Suriye, daha sonra Irak dosyasıyla görevlendirilmesi, Washington’ın birbiriyle bağlantılı gördüğü bu üç ülkeye yönelik politikalarını tek merkezden yürütme arayışını yansıtıyor.
Los Angeles’ta doğan Barrack, Lübnan’ın Bekaa Vadisi’ndeki Zahle’den ABD’ye göç eden Maruni Katolik bir ailenin torunudur. Kendi anlatımına göre dedesi, 1900 yılında cebindeki 13 lirayla ve Osmanlı pasaportuyla Amerika’ya gitmişti.
Barrack, Türkiye’ye büyükelçi olarak dönüşünü, “DNA’mın geldiği yere dönme ayrıcalığı” sözleriyle tanımladı. Dolayısıyla Türkiye ve eski Osmanlı coğrafyasıyla ilişkisini yalnızca diplomatik bir görev olarak değil, ailesinin geçmişine uzanan kişisel ve kültürel bir bağ olarak görüyor.
Barrack’ın Osmanlı yönetimine ilgisi de yalnızca aile hatıralarıyla sınırlı değil. Osmanlı Devleti’nin farklı dinî ve etnik toplulukları bir arada tutan sisteminin işlediğini savunan Barrack, Birinci Dünya Savaşı sonrasında İngiltere ve Fransa tarafından çizilen Sykes-Picot sınırlarının aşiretleri, mezhepleri ve tarihî toplulukları yapay biçimde böldüğünü düşünüyor. Ona göre Suriye ve Irak’taki güncel krizlerin önemli bir bölümü, Osmanlı sonrasında kurulan bu parçalı düzenden kaynaklanıyor.
Bu yaklaşımı, Türkiye’yi yalnızca bir NATO müttefiki değil, Suriye ve Irak’ın geleceğinin şekillenmesinde tarihî ve bölgesel ağırlığa sahip temel ülke olarak görmesini de açıklıyor. Ancak Barrack’ın aile köklerinin atamanın resmî gerekçesi olduğuna dair açıklanmış bir belge bulunmuyor; söz konusu geçmiş, daha çok Trump’la kişisel yakınlığını tamamlayan ve bölge görevleri için kendisine avantaj sağlayan bir unsur niteliğinde.
Golan, Taberiye ve Yermük üçgeni: İsmail Hakkı Pekin, Akif Kasımov ve Ömür Çelikdönmez’in analizi…
17 Mayıs 2026 tarihli makalemizden kesitlerle devam edelim. Yusuf Ziya Arpacık’ın, 14 Mayıs 2026 tarihli “Dünyanın çok önemli bir bölgesindeyiz. Bu bölgede dünyayı ilgilendiren gelişmeler olacak” sözleriyle işaret ettiği Golan Tepeleri–Taberiye Gölü–Yermük Nehri hattında Türkiye’yi yakından ilgilendirebilecek gelişmeleri araştırdım.
Konuyu, Azerbaycan Ordusu’ndan emekli Kurmay Albay, askerî stratejist ve Karabağ gazisi Akif Kasımov ile Genelkurmay İstihbarat eski Başkanı emekli Korgeneral İsmail Hakkı Pekin’le değerlendirdik; bölgenin jeostratejik önemini masaya yatırdık.
Golan’dan Taberiye’ye kritik su ve güvenlik koridoru
Golan Tepeleri, Taberiye Gölü ve Yermük Nehri hattı; su kaynakları, askerî üstünlük, enerji rekabeti ve bölgesel nüfuz mücadelesinin kesiştiği stratejik bir alandır.
İsrail’in 1967 Arap–İsrail Savaşı’nda işgal ettiği ve 1981’de tek taraflı olarak ilhak ettiği Golan Tepeleri’nin yaklaşık 1.200 kilometrekarelik bölümü İsrail’in fiilî işgali altındadır. Bölgenin merkezinde ise su kaynakları bulunuyor.
Taberiye Gölü, İsrail’in önemli tatlı su rezervlerinden biri; Yermük Nehri de Ürdün havzasının ana damarlarındandır. Bu nedenle Golan’a hâkim olmak, toprakla birlikte bölgenin su güvenliği üzerinde de söz sahibi olmak anlamına geliyor.
Golan’ın yüksek plato yapısı; Şam çevresi, İsrail’in kuzeyi ve Ürdün sınırı üzerinde geniş bir gözetleme ve savunma üstünlüğü sağlıyor. İran bağlantılı unsurlar, Hizbullah ve diğer silahlı grupların hareketliliği de bölgeyi İsrail açısından kritik bir güvenlik alanına dönüştürüyor.
Şam’dan Ürdün’e ve Körfez ülkelerine uzanan kara yolları ise Golan çevresine askerî öneminin yanı sıra ticari ve lojistik değer kazandırıyor. Kısacası bu hat; su, enerji, güvenlik ve büyük güç rekabetinin kesiştiği önemli bir jeopolitik merkezdir.
Türkiye açısından Golan hattının önemi
Golan, ilk bakışta İsrail ile Suriye arasında kalan uzak bir coğrafya gibi görünse de Suriye’nin geleceği, Doğu Akdeniz dengeleri ve Türkiye’nin güvenliğiyle doğrudan bağlantılıdır. Şam’ın güneyinde oluşacak yeni bir askerî veya siyasi denge, zamanla kuzey Suriye’ye ve Türkiye sınırlarına kadar uzanabilir.
Şam–Ürdün–Körfez kara güzergâhlarının yeniden işlerlik kazanması, Türkiye açısından yeni ticaret imkânları ve rekabet alanları oluşturabilir. İsrail’in Doğu Akdeniz’deki enerji projeleri de Türkiye’nin enerji güvenliği ve bölgesel stratejileriyle kesişiyor.
Sonuç olarak Golan–Yermük–Taberiye hattında yaşanacak gelişmeler, yalnızca İsrail–Suriye sınırıyla sınırlı kalmayacak; etkileri Doğu Akdeniz’den kuzey Suriye’ye ve Türkiye’nin güvenlik hesaplarına kadar uzanacaktır.
Seçilmiş Kaynakça
https://sana.sy/en/politics/2270200/
https://tr.usembassy.gov/ambassador/
https://www.kurdistan24.net/tr/story/839997
https://avalon.law.yale.edu/20th_century/un497.asp
https://www.ancestry.com/last-name-meaning/barrak
https://www.facebook.com/share/r/1H1MhTFBVW/
https://www.bbc.com/turkce/articles/cn0j3l55g13o.amp
https://www.rudaw.net/turkish/categories/syria/1282737
https://www.bbc.com/news/world-middle-east-14724842
https://x.com/yunuspaksoy/status/2092331356684439964
https://x.com/yunuspaksoy/status/2092320095053676941
https://x.com/USAMBTurkiye/status/1926667533102301388
https://www.npr.org/2025/01/23/g-s1-43325/syria-golan-heights-israel
https://nihaplus.com/cerceve-yasa-kapsaminda-kurulan-kurul-ilk-kez-toplandi/
https://www.ebsco.com/research-starters/military-history-and-science/golan-heights
https://haber.sol.org.tr/haber/mazlum-abdi-samdan-duyurdu-sdg-kendini-feshetti-413188
https://en.majalla.com/node/326834/profiles/tom-barrack-businessman-huge-middle-east-remit
https://apnews.com/article/israel-syria-golan-heights-tom-barrack-39328b1c38cb00e2cd545745a375741d
https://www.aa.com.tr/en/americas/turkiye-is-key-on-new-road-to-peace-in-middle-east-us-envoy/3617051
https://www.dikgazete.com/yazi/tel-aviv-de-secim-atmosferi-suriye-de-sicak-temas-riski-ve-ankara-nin-yaniti-9381.html
https://www.dikgazete.com/yazi/golan-yermuk-taberiye-hattindan-mazlum-abdi-trafigine-turkiye-icin-yeni-jeopolitik-esik-9087.html
https://www.inquirer.com/philly/news/politics/presidential/hes-better-than-this-says-thomas-barrack-trumps-loyal-whisperer-20171011.html
