Kıbrıs, Doğu Akdeniz'deki jeopolitik gerilimlerin merkezinde yer alıyor. ABD-İsrail'in İran'a karşı
yürüttüğü savaşın bölgede öngörülemeyen sonuçları oldu; bunlar arasında Türkiye ile Yunanistan ve
bölünmüş Kıbrıs gibi komşu ülkeler arasındaki gerilimlerin yeniden artması da var.
Ancak adanın her iki tarafının ve Doğu Akdeniz'in aşırı derecede silahlandırılması, askeri yığıınak,
sadece adadan binlerce km. uzaklıktaki İran'ın ada için tehdit oluşturuyor olmasıyla ilgili degil.
Avrupa diken üstünde ABD Kıbrıs'ı istiyor
Ortadoğu’daki çatışmaların ortasında, Kıbrıs birçok Avrupa ülkesi ve Türkiye için stratejik öneme sahip
bir üs konumunda. Bunun temel nedeni, İran, Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail arasındaki gerilimin
uzaması durumunda adanın askeri ve insani operasyonlar için kritik bir ileri karakol haline gelebilme
potansiyelidir.
Lübnan’a yalnızca 200 km uzaklıkta bulunan Kıbrıs, Orta Doğu’ya en yakın Avrupa Birliği üyesi ülke
olarak istihbarat, gözetleme ve tahliye operasyonlarında merkezi bir rol oynadığı gibi Doğu Akdeniz’de
enerji güvenliği, denizcilik rotaları ve jeopolitik dengeleri kontrol edebilen yeri doldurulamaz bir karakol.
Aynı zamanda finans ve şirket merkezi olarak, binlerce uluslararası şirketi vergi avantajları, ortak hukuk
sistemi ve AB üyeliği nedeniyle adaya çeker; bu sermaye Rusya, İsrail, Orta Doğu ve Çin’den gelir.
ABD’nin Kıbrıs’ı üs olarak kullanma isteği ve adayı hızlı bir şekilde kontrol altına alma girişimi, adadaki
mevcut İngiliz üsleri ve Avrupa varlıklarıyla doğrudan çatışma riski yaratıyor. İngilizler adadaki askeri
üsleri, Avrupa Birliği de üyesinin sözde egemenlik hakkını kaybetmek istemiyor.
Bu nedenle İngiltere, Yunanistan, Fransa, İtalya, İspanya ve Hollanda, donanmalarını Kıbrıs’a göndererek
ABD’nin “oldu bitti” hamlesini engellemek ve Avrupa’nın stratejik çıkarlarını korumak amacıyla aktif bir
önlem almıştır.
Bu seferberlik, yalnızca acil bir güvenlik yanıtı değil, aynı zamanda Kıbrıs’ın Avrupa için stratejik
önemini ve Doğu Akdeniz’deki dengeleri koruma refleksini göstermesi açısından önemli.
Bu bağlamda Türkiye de Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ni korumak için güvenlik tedbirleri almış, altı
F-16 savaş uçağı ve hava savunma varlıklarını adaya yeniden konuşlandırmıştır. Böylece Kıbrıs, Doğu
Akdeniz’de hem Avrupa hem Türkiye açısından stratejik konumunu güçlendirmiştir.
ABD İsrail İran savaşı Kıbrıs'ı korku adası yaptı
Orta Doğu’daki gerilim Avrupa’ya taşındı. İngiltere Savunma Bakanı’nın açıklamasına göre, binlerce
İngiliz askerinin konuşlandığı Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ne iki füze fırlatıldı. Füzeler ve İran’a ait
olduğu iddia edilen insansız hava araçları, İngiliz ve ABD üslerine çok yakın noktalara düştü ve
bölgedeki güvenlik endişelerini artırdı.
Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nde bulunan RAF Akrotiri Üssü, şüpheli bir insansız hava aracı saldırısının
hedefi oldu. Her şey, İran’a ait olduğu iddia edilen bir insansız hava aracının üsse saldırmasıyla başladı;
saldırıda hangarda minimal hasar meydana geldi ve kimse yaralanmadı. Buna rağmen tüm Haçlı
donanması Doğu Akdeniz’de toplandı.
Saldırıyı gerçekleştiren tarafın İran olduğuna dair doğrudan bir açıklama bulunmuyor. Olay, ABD ve
İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarının sürdüğü bir dönemde gerçekleşti. Gelişme, bölgedeki gerilimin
Doğu Akdeniz’e yayılma riski çerçevesinde değerlendiriliyor.
İran’ın bu hamlesi, dünden beri Orta Doğu’daki ABD üslerini hedef alan operasyonların bir uzantısı
olarak yorumlanıyor. ABD ve müttefiklerinin bölgedeki askeri varlığına tepki olarak gerçekleştirilen
saldırılar, gerilimi Orta Doğu’dan Avrupa sınırlarına taşımış durumda.
Doğu Akdeniz gerilimi Kıbrıs’a taşınıyor
İran ile genişleyen çatışmaların Doğu Akdeniz’e sıçraması, Avrupa ülkelerini Kıbrıs’ın güvenliğini
sağlamak için harekete geçirdi. Fransa, İtalya, Yunanistan ve Hollanda, adaya yönelik olası tehditlere
karşı askeri destek sağladı. Yunanistan, Türkiye kıyılarına yakın Karpathos Adası’na Patriot füzeleri
konuşlandırırken, Kıbrıs’a dört F-16 ve iki fırkateyn gönderdi. Türkiye, askeri hareketliliğe endişeyle
tepki gösterdi.
Mart başındaki insansız hava aracı olayı adadaki eski tartışmaları yeniden gündeme getirdi. Kıbrıs,
İngiltere’nin üslerinin güvenliği hakkında görüşme talep ederken, İsrail ile üçlü işbirliği kapsamında
askeri koordinasyon ve ortak tatbikatlar gerçekleştiriliyor. Güney Kıbrıs’ta yaklaşık 11.000 kişilik İsrailli
topluluk bulunuyor. Türkiye ise garantör güç olarak kuzeyin egemen hak ve çıkarlarını koruyacağını
vurguladı.
Doğu Akdeniz’de askeri yığınak Süveyş ve Kızıldeniz hattının güvenliğini öne çıkarıyor
Doğu Akdeniz’de İngiltere ve bazı Avrupa ülkelerinin donanma göndermesi ve askeri yığınak yapması,
önemli ölçüde Süveyş Kanalı ile bağlantılı deniz ticaret hattının güvenliğiyle ilişkilidir. Süveyş Kanalı,
Asya ile Avrupa arasındaki en kritik deniz geçişlerinden biridir ve Kızıldeniz üzerinden Akdeniz’e
bağlanır. Bu hat, özellikle enerji taşımacılığı ve küresel ticaret açısından hayati öneme sahiptir.
Son dönemde Kızıldeniz’de artan güvenlik riskleri, özellikle Yemen merkezli silahlı grupların ticari
gemilere yönelik saldırıları ve bölgesel gerilimlerin yükselmesi, bu hattın güvenliğini tehdit eder hale
getirmiştir. Bu durum, Avrupa ülkelerini sadece Kızıldeniz’de değil, bu hattın devamı olan Doğu
Akdeniz’de de askeri önlem almaya yöneltmiştir. Çünkü Süveyş’ten çıkan tüm deniz trafiği Doğu
Akdeniz üzerinden Avrupa’ya ulaşmaktadır.
Bu nedenle Doğu Akdeniz, sadece bir bölgesel kriz alanı değil, aynı zamanda küresel ticaretin düğüm
noktası olarak görülmektedir. Avrupa ülkeleri bu bölgede askeri varlık göstererek hem deniz ticaret
yollarını güvence altına almak hem de olası krizlere hızlı müdahale edebilmek istemektedir.
Ancak askeri yığınak sadece Süveyş hattının güvenliğiyle sınırlı değildir. Aynı zamanda İsrail-Filistin
çatışmasının yayılma ihtimali, İran ile Batı arasındaki gerilim, Kıbrıs’taki askeri üslerin korunması ve
genel olarak Doğu Akdeniz’de artan jeopolitik rekabet de bu hareketliliğin önemli nedenleri arasındadır.
Doğu Akdeniz’deki askeri yoğunluk, Süveyş- Kızıldeniz hattının güvenliğini sağlamaya yönelik daha
geniş bir stratejinin parçasıdır; yani mesele sadece bir bölgeyi değil, küresel ticaret ve güvenlik sistemini
ilgilendiren çok katmanlı bir denge arayışıdır.
Lakin kritik nokta şudur; bu askeri yığınak bir “Kıbrıs’a saldırı bekleniyor” durumundan çok,“bölge
karışırsa Kıbrıs merkez olur” yaklaşımına dayanıyor. Kıbrıs yavru vatandır! Türkiye her türlü ihtimale
hazır bekliyor. Düşmana korku dostuna güven veren ordusuyla bekliyor.
Seçilmiş Kaynakça
https://www.bbc.com/turkce/articles/c62d20xkn32o
https://dfnc.ru/security/kipr-berut-pod-mezhdunarodnuyu-zashhitu/
https://www.startmag.it/mondo/perche-cipro-e-un-nodo-strategico-per-leuropa/
https://www.cbsnews.com/news/iran-war-why-cyprus-is-so-important-to-europe/
https://www.politico.eu/article/us-raises-cyprus-travel-warning-iran-war-edges-closer-eu/
https://www.dw.com/en/anger-in-cyprus-as-iran-war-spotlights-colonial-uk-bases/a-76502214
https://www.dikgazete.com/yazi/turkiye-rus-ucagi-vurdugu-gibi-abd-ucagi-vurur-mu-8868.html
https://www.euractiv.com/news/eu-countries-shield-cyprus-amid-renewed-greece-turkey-tensions/
https://www.haberler.com/haber/guney-kibris-ta-neler-oluyor-iran-guney-kibris-a-19615467-haberi/
https://cyprus-mail.com/2026/03/17/turkey-vows-to-defend-north-amid-military-build-up-around-cyprus
https://www.lesoir.be/733463/article/2026-03-09/chypre-premiere-ligne-europeenne-de-la-guerre-au-moyen-orient
https://fr.euronews.com/2026/03/13/chypre-la-presence-de-larmee-grecque-et-turque-augmente-t-elle-les-tensions
https://www.timesofisrael.com/us-wants-israel-cyprus-to-head-off-russian-influence-in-eastern-mediterannean/
https://www.dikgazete.com/yazi/abd-nin-kibris-ve-guney-akdeniz-notam-larina-turkiye-nin-resti-ve-katar-
helikopter-kazasi-8888.html
https://hellasjournal.com/2026/03/greek-american-congressman-chris-pappas-speaks-about-the-war-and-u-s-
relations-with-greece-and-cyprus/
https://www.courrierinternational.com/article/mediterranee-la-guerre-au-moyen-orient-fait-monter-la-tension-entre-
la-grece-chypre-et-la-turquie_241739
https://www.lefigaro.fr/international/f-16-turcs-dans-la-partie-nord-de-chypre-la-turquie-ne-cessera-pas-d-etre-une-
puissance-occupante-assene-le-president-chypriote-nikos-christodoulides-20260309
